تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 12/10/80

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر سيد علي اصغر ميرباقري فرد

نام و نام خانوادگي : منيژه بني هاشم

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر حسين آقاحسيني

شرح مشكلات قصايد سيف فرغاني

چكيده

اين رساله شرحي بر مشكلات قصايد ديوان سيف فرغاني شاعر گمنام قرن هفتم است. سخنوري كه گمنامي وي خللي در مفاهيم والاي شعر او ايجاد نكرده است.

سيف فرغاني كه يكي از شعراي گرانمايه و داراي قريحة عالي است، متأسفانه نام او چنانكه بايد و شايد در اذهان وافواه جاري و ساري نبوده به قدر كافي به ديوان و اشعار وي التفات و اعتنا نشده است. بنابراين شرح و نقد بررسي اشعار اين شاعر گرانمايه براي روشن كردن گوشه‌اي از دقايق ادب فارسي ضروري به نظر مي‌رسد.

اهداف تحقيق عبارت است از:

1-آشنا شدن خواننده با لغات و تركيبات و اصطلاحاتي كه شاعر آنها را در اشعار خود به كار برده ا ست.

2-فهم بهتر معاني كلمات و اصطلاحات، همچنين شرح ابيات به ياري فرهنگهاي گوناگون.

3-بررسي نكات و دقايق ادبي جهت روشن شدن معاني ابيات

4-شناخت و بررسي سبك شاعر.

در اين رساله بر اساس اهداف تحقيق، بعد از ذكر مقدمه‌اي حاوي شرح حال، و شخصيت و افكار و شيوه سخن سيف، متن اصلي كه شرح مشكلات قصايد ديوان اوست بيان شده است بدين گونه كه در آغاز هر قصيده چكيده‌اي از مضمون و ساختار آن قصيده جهت آمادگي ذهني خوانندگان براي درك مفاهيم شرح داده شده در شعر وي نوشته شده كه به ترتيب شامل مطلع قصيده، تعداد ابيات، رديف، مضمون قصيده، تكرار قافيه، تجديد مطلع و وجود يا عدم وجود تخلص مي‌باشد. سپس ابياتي كه نياز به شرح و توضيح داشته بيان شده است. آنگاه شرح لغات و تركيبات و مفهوم ابياتي كه لازم به نظر مي‌رسيد با استفاده از منابع مختلف مانند فرهنگها، دايرة المعارفها، آثار هم عصر شاعر، نيز كتب تفاسير و تاريخ بيان گرديده است. همچنين در مواردي كه امكان داشت شاهدي از خود شاعر يا شاعران ديگر ذكر شده است و در مواردي كه احساس نياز شده، نكات بلاغي و صور خيال و آرايه‌هاي لفظي و معنوي و بيان تلميحات و اشارت تاريخي، نيز آيات و احاديث مربوط به ابيات شرح شده نيز توضيح داده شده است.