تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 30/7/80

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر سيد مرتضي هاشمي

نام و نام خانوادگي : حسين دليران فيروز

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر جمشيد مظاهري

مقدّمه، تصحيح و تحشيه ديوان ميرزا عبدالله عشق و ميرزا داوود اصفهاني

چكيده

ميرزا داوود و ميرزا عبدالله اصفهاني از جمله شاعران اواخر دوره صفوي مي باشند. مقدّمه اين تحقيق به نام و نسب اين پسر و پدر ـ كه از تبار امام سجّاد (ع) به شمار مي آيند ـ و شرح زندگيشان پرداخته است.

در ادامه نيز ويژگي هاي سبك شعر عصر صفوي مورد بررسي قرار گرفته و درباره اين دو شاعر اثبات گرديده است. علاوه بر آن ويژگي هاي خاصّ شعر اين دو همراه با مثال هاي مختلف نمايانده شده است. نمونه خط و مهر ميرزا داوود و نيز صفحاتي از تصاوير نسخه هاي مورد استفاده،
زينت بخش مقدّمه است.

ديوان ميرزا داوود شامل ديباچه، قصيده، غزل، مثنوي مسافرت نامه از اصفهان تا مشهد، مثنوي نمكدان دين، مثنوي زبور العاشقين، مقطّعات در تاريخ بناهاي شاهي، ترجيع بند و تركيب بند مي باشد. يگانه نسخه اين ديوان ـ تا آن جا كه نگارنده اطّلاع دارد ـ در كتابخانه مدرسه عالي شهيد مطهّري (سپهسالار) محفوظ است. قسمت هايي از اين ديوان در اين پايان نامه آمده است.

ديوان ميرزا عبدالله نيز در بردارنده قصايد، غزليّات، تركيب بند، سه مثنوي، و سه قطعه است.
نسخه اي از آن در كتابخانه ملّي ملك نگهداري مي شود و نسخه اي نيز در اختيار محمّد قهرمان، شاعر و مصحّح معروف مي باشد.

نگارنده در اين تحقيق، از اين نسخه ها بهره برده و سعي كرده متني معتبر و قابل قبول با رعايت تمام جوانب ارائه دهد. در بخش تعليقات نيز با استفاده از منابع معتبر، به شرح لغات و اصطلاحات و ارائه مأخذاحاديث و توضيح مادّه تاريخ ها پرداخته است. فهرست هاي پاياني نيز مراجعه خواننده را آسان و او را در كار نقد كمك خواهد كرد.