تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 20/6/80

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر حسين آقاحسيني

نام و نام خانوادگي : زهره نجفي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر اسحاق طغياني

معراج شاعران

چكيده

اين رساله تحت عنوان «معراج شاعران» و با هدف نشان دادن تجلي ديگري از عرفان در شعر فارسي، در چهار فصل تهيه و تنظيم گرديده است. در فصل اول كلياتي مربوط به معراج، جهت آشنا شدن با معناي آن ، مطرح شده است كه شامل مفهوم دقيق و همه جانبه اين واژه، وحي و الهام، ارتباط با غيب و اعتقاد به آن در بين ساير ملل و اديان مذاهب است. در فصل دوم به بررسي موضوع معراج در اسلام پرداخته مي شود كه در آن معراج پيامبر (ص) و تأثير آن در ادب فارسي و انواع معراجيه ذكر گرديده است و پس از آن اعتقادات چند نفر از فيلسوفان اسلامي در مورد عروج انسان شرح شده است. در فصل سوم نظريات و ديدگاه هاي عارفان در مورد معراج انسان و كشف امور غيبي براي اولياء بررسي شده است. اين فصل بر اساس كتب مهم و اصلي عرفاني بوده، و عقايد و آراي عارفان و تجربيات آنان در اين زمينه عنوان شده است. فصل چهارم، كه مهمترين فصل اين رساله است، بر اساس توضيحات ارائه شده در فصلهاي قبل تنظيم گرديده است و به بررسي معراج در آثار شاعران عارف مي پردازد. در اين فصل آنچه در فصول قبل در مورد معراج توضيح داده شده است، با اشعار اين شاعران تطبيق مي يابد و موضوعات عنوان شده در آثار اين شاعران جستجو، شرح و تجزيه و تحليل مي گردد.

آنچه نتيجه مي شود اين است كه عارفان، شاعر يا غيرشاعر، ادعاي چنين حالت را داشته اند و در اشعار شاعران عارف به وضوح اين ادعا آشكار مي شود، كه شايد پذيرفتن آن، براي كساني كه با اين نوع تجربيات روحي آشنايي نداشته باشند، آسان نباشد.