تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 2/8/80

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي - اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر ايران غازي-مهندس مرتضي نصيري

نام و نام خانوادگي : عبدالعلي رويان

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدرضا کاوياني-دکتر سيد حسن حسيني ابري

اقليم كشاورزي حوزه آبخور هراز با تأكيد بر كشت ارقام پر محصول برنج

چكيده

اقليم را بايد يكي از عوامل مهم محيطي مؤثر بر كشاورزي دانست . چنانكه افزايش عملكرد محصول در واحد سطح و بهبود كيفيت محصولات زراعي با شرايط محيطي به ويژه عوامل فوق الذكر در ارتباط مي باشد . با تعيين مراحل فنولوژيكي و نيازهاي حرارتي و شناخت شرايط مطلوب كشت گياهان زراعي اثرات اقليم بهتر آشكار مي گردد.

حوضه آبخور هراز به لحاظ برخورداري از شرايط اقليمي و محيطي مناسب از قطبهاي مهم كشت انواع محصولات كشاورزي به ويژه ارقام مختلف برنج مي باشد . به منظور شناخت اثرات اقليمي بر گياه برنج در اين حوضه مراحل فنولوژيكي اين گياه تعين و نيز عوامل مهم محيطي (اقليم ، آب ، خاك ) مؤثر بر مراحل رشد و نمو مورد بررسي قرار گرفت . لذا اقدام به ديده بانيهاي فنولوژيكي و ثبت پارامترهاي دمايي و تعيين نيازهاي حرارتي برنج رقم فجر (7328 ) كه از جمله ارقام پر محصول مي باشد گرديد.

همچنين نقش عوامل اقليمي شامل تشعشع خورشيدي ، ابرناكي ، رطوبت ، بارش و باد و از همه مهتر دما و عوامل محيطي شامل آب و خاك بر گياه برنج در منطقه مورد بررسي قرار گرفت.

با توجه به مطالعات انجام گرفته مجموع واحدهاي حرارتي مورد نياز براي برنج رقم پر محصول فجر 6/ 1681 درجه- روز و طول كلي رويش گياه 127 روز و براي مراحل فنولوژيكي جوانه زدن ، سبز كردن ، سه برگي شدن ، پنجه زني ، ساقه رفتن ، خوشه رفتن ، گل دهي ،‌خميري شدن ، رسيدن دانه به ترتيب 38 ، 41 ، 76 ، 340 ، 240 ، 2/ 206 ، 3/ 198 ، 1/ 215 ، 212 درجه- روز به دست آمده است .

همچنين با رابطه قرار دادن درجه – روز و توسعه هر فاز فنولوژيكي مدلهايي براي پيش بيني هر فاز ارائه گرديده است كه مي توان با استفاده از آنها زمان مناسب در مراحل مختلف عمليات كشاورزي (كاشت ، داشت و برداشت) را پيش بيني و توصيه هاي لازم راارائه نمود.

با توجه به اينكه رعايت تقويم زراعي و زمان كاشت مناسب در افزايش عملكرد مؤثر است مناسبترين زمان كشت بذر در خزانة 10 الي 15 فروردين و زمان مطلوب نشاكاري در منطقه 10 الي 15 ارديبهشت پيشنهاد گرديده است.

مناسبترين مكان براي كشت و گسترش ارقام پر محصول برنج در منطقه در بالادست و ميان دست حوضه آبخور مي باشد.