تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سيد مجتبي موسوي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدرضا کاوياني

تاريخ دفاع : 22/8/86

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر سيد حسن حسيني ابري

بررسي سير خشکسالي اقليمي و اثرات آن بر نظام کشاورزي استان بوشهر طي سال هاي 1385-1340

چكيده

خشکسالي از حوادث استثنايي و تاسف باري است که همواره جوامع انساني، گياهي و بطور کلي اکولوژي محيط را دستخوش تغييرات شگرف قرار مي دهد. اثرات تخريبي ناشي از وقوع خشکسالي به کندي پديدار مي شود و سبب افت و از بين رفتن محصولات کشاورزي، غذا، نابسامانيهاي اقتصادي و اجتماعي و حتي بحران هاي محيطي مي گردد.

هدف از انجام اين پژوهش، کمي کردن خشکسالي و دستيابي به سياستي اصولي و منط]قي با استفاده از نمايه Z نرمال در استان بوشهر مي باشد زيرا با بررسي دقيق اثرات خشکسالي بر محصولات کشاورزي و راه هاي مقابله با آن مي توان، فشارهاي اقتصادي و اجتماعي و آسيب هاي زيست محيطي را کاهش داد.

در اين پژوهش با استفاده از شاخص Z نرمال، داده هاي بارش سالانه، فصلي و ماهانه ايستگاههاي سطح استان بوشهر طي دوره آماري 1973-2002 تجزيه و تحليل و ويژگي عمومي رخداد خشكساليها، از قبيل فراواني، شدت و دوره تداوم آن مشخص شده است. نتايج اين بررسي نشان مي دهد كه در طي دوره آماري مورد مطالعه، در مناطق مختلف استان امكان وقوع خشكساليهاي سالانه، فصلي و ماهانه بسيار زياد بوده است. از نظر شدت خشكسالي سالانه، خشكساليهاي متوسط (در ايستگاه بوشهر و برازجان) و شديد (در ايستگاه کاکي و کنگان) و از لحاظ دوره هاي تداوم، دوره هاي يك ساله بيشترين فراواني راداشته اند. به نظر مي رسد كه از ميان فصول، شدت خشكساليهاي فصل زمستان و از ميان ماهها شدت خشکساليهاي ماه ژانويه (دي) بيشتر از ماههاي ديگر سال بوده است. براي مطالعه دقيق تر خشکسالي و اثرات آن بر محصول زراعي گندم و جو سال 78-77 و 79-78 به دليل دسترسي به آمار سطح زير کشت اين محصول و عملکرد آن در واحد سطح و همچنين به دليل گستردگي خشکسالي در سطح منطقه، اين دو سال به عنوان سال شاخص خشکسالي برگزيده شده است.

کليد واژه: خشکسالي، خشکسالي اقليمي، کشاورزي، شاخص Z، استان بوشهر