تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : پروين فنايي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر اعظم پرچم

تاريخ دفاع : 20/6/87

رشته و گرايش : الهيات- علوم قرآن و حديث

استاد مشاور : دکتر صراله شاملي

شبكة معنايي اخلاق سيئه در قرآن

چكيده

ازروشهاي نوين تحقيق وپژوهش درقرآن،معناشناسي واژه هاي قرآني است. دراين نگرش،پس ازانتخاب کلمات کليدي قرآن، ميدانهاي معناشناسي هر واژه به همراه ارتباط سيستمي ميان آنها بررسي شده و برخي از لايه‌هاي معنايي آيات ظاهر مي‌گردد.

تحقيق حاضر سعي دارد بااستفاده از روش ياد شده،ده واژة کليدي اخلاق سيئه رادرحوزه هاي لغت، تفسير،سياق و علم وجوه ارزيابي کند وپس از تعيين ميدان معناشناسي هر واژه،به ارتباط ميان آنها بپردازدومعارف جديدي را از قرآن کشف نمايد تا انديشة نظام دار بودن آن معارف روشن گردد.

آنچه اين رساله، بدان اهتمام مي ورزد، اين است که جهان بيني قرآن،يک جهان بيني خدا مرکزي است يعني هيچ مفهوم عمده اي در قرآن جدااز مفهوم خداوجودندارد و اخلاقيات انساني ، بازتاب ضعيف و رنگ باخته و تقليدي ناقص از صفات پروردگاري است .هرگاه ستروپوششي (کفر)، براين بازتاب قرارگيرد،سر حلقة اخلاق سيئه مي گردد که ضلالت، فسق ، شرک ، ظلم ، هوي ، کذب ، ... ، را به دنبال دارد. واژه هاي مذکور از واژه هاي اصيل و توصيفي با محتوايي واقعي هستند که به صورت اصطلاحات اخلاقي مهم درسطح اول زبان اخلاقي مي باشد و در طبقه بندي نظام ارزشي قرآن ، جايگاه خاصي دارند.

از نتايج مهم اين پژوهش :

ـ ارتباط هماهنگ و سيستماتيک واژه هاي اخلاقي و معنادار بودن آنها در زير چتر خدا محوري.

ـ تبيين گسترش معنايي واژه ها در بافت و سياق آيات.

ـ از پيامد هاي سوء و جبران ناپذيرحذف مقولة خدامحوري ، دوري از حق وحقيقت ودوري ازفرهنگ قيامت و در نتيجه از بين رفتن زمينة پيدايش عمل صالح و انتشار آن در سطح جامعه است.

ـ کفر سر حلقة اخلاق سيئه است و ديگر مفاسد اخلاقي خطرناک چون فسق ، ظلم ،ضلال ،... را به همراه دارد.

ـ پيروي از هواي نفس ، بي عدالتي در سطوح مختلف فکري ، رفتاري و اجتماعي را به دنبال دارد.

ـ شرک و دو گانه پرستي ، نابودي و محروميت از زندگي واقعي را در دنياوآخرت به دنبال دارد ودر روزقيامت، شيطان نيز از چنين شرکي بيزاري مي جويد.

کليد واژه ها: شبکةمعنايي، سياق، بافت، معناشناسي، کفر،شرک، فسق، ضلال، ظلم، شقاق، هوي، طغيان، إثم، كذب، اخلاق، زبان شناسي