تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : طاهره صالحيان

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محسن محمدي فشارکي

تاريخ دفاع : 30/6/87

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر جمشيد مظاهري

پژوهش در پندها و امثال داستان سمک عيار

چكيده

داستان دلنشين سمک عيار بي شک يکي از زيبا ترين و شيواترين داستانهاي عاميانة بازمانده ازقرن ششم است که با توجه به سجاياي اخلاقي و پهلواني و شرايط خاص اجتماعي مردم قديم با لطيف ترين و جذاب ترين سبک ،ساخته و پرداخته شده است.مؤلف اثر فرامرز بن خداد ارجاني هزاران نکتة اجتماعي- اخلاقي را در قالب فعالستها و شبرويهاي سمک و دوستانش، از زبان فردي به نام صدقه بن ابوالقاسم،به بهترين وجه ممکن به تصوير مي‌کشد. فضاي حاکم بر داستان نشأت گرفته از يک روح والا و متعالي انساني است.فداکاريها،غيرتها،جوانمرديها و صدها اوصف برجستظ اخلاقي ديگر،به عنوان اوصاف پسنديده اي است که عياران خود را متحلي بدان مي‌دانند و سمک به عنوان برجسته ترين شخصيت عيار پيشة داستان نمايندة تمام عيار اوصاف مذکور است.قالب داستان بهترين قالب براي بيان مباخث اخلاقي محسوب مي شود و داستان سمک عيار نيز از اين قاعده مستثني نيست.علاوه بر اينکه داستان سمک عيار به عنوان يک داستان عاميانه مباحث اخلاقي،خصوصاًاخلاق عياري را به بهترين وجه به تصوير مي کشد،امثال موجود در اين داستان تيز به انتقال بار معنايي بسياري از مباحث اخلاقس موجود در داستان کمک بسزايي مي کند.کتاب مشحون از امثالي است که گاه نمونة آن در هيچ اثري يافت نمي شود.بسياري از اين امثال به طور مستقيم بيانگر اوصاف برجستة اخلاقي است و ارزش و اهميت يک فضيلت اخلاقي را به بهترين شکل به خواننده منتقل مي کند.به اين ترتيب بررسي اخلاق برجستة عياران و جوانمردان در کنار امثال اخلاقي مرتبط با اوصاف برجستة عياران و حوانمردان فامري لازم ودر خر توجه به نظر مي رسد که در اين مقاله به نوعي مورد بررسي و تحليل اخلاقي قرار مي گيرد.