تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : صفيه واسعي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر علي ارشدرياحي

تاريخ دفاع : 30/7/86

رشته و گرايش : الهيات-فلسفه و کلام اسلامي

استاد مشاور : دکتر جعفر شانظري

ارتباط مراتب وجود با مراتب ادراک از نظر ملاصدرا

چكيده

به اعتقاد ملاصدرا، سه عالم كلي وجود تحقق دارد: 1) عالم محسوسات كه همان عالم دنياست و حادث، كائن و فسادپذير مي‌باشد2) عالم متخيلات، يعني عالم صور مقداري كه عينا نظير عالم محسوسات است با اين تفاوت كه عاري از ماده مي‌باشد. 3) عالم معقولات كه عاري از ماده و خواص مادي است. انسان حقيقتي است كه بالقوه اين عوالم و نشئات در او جمعند. از طرف ديگر انسان داراي سه نوع ادراك است: 1) ادراك حسي: در اين مرتبه، صورت مدرَك در ماده وجود دارد و مدرك صورت را با هيئات مخصوص محسوسات در مي‌يابد 2) ادراك خيالي: و آن ادراك شيء است با همان خصوصيات و كيفيات ادراك حسي، با اين تفاوت كه در خيال، مادة شيء براي حواس ظاهري حضور ندارد 3) ادراك عقلي: و آن ادراك شيء است از حيث ماهيت آن به نحو كلي.

در اين پايان نامه، ابتدا به شناسايي ادراك و بررسي خصوصيات مراتب آن به طور مفصل پرداخته و سپس در فصل دوم مراتب وجود(عوالم سه گانه بيروني) را توضيح داده و در طي سه فصل بعدي، هر يك از مراتب ادراك با مراتب وجود تطبيق داده ‌شده است و در آخر اين نتيجه حاصل شده كه از نظر ملاصدرا مراتب ادراك كه در درون خود آدمي است با مراتب وجود بيروني تطابق دارد و از طريق همين تطابق و ارتباطات، انسان به شناخت عالم خيال و عقل و بلكه شناخت بيشتر وجود مي‌رسد و اهميت علم و معرفت، در طي كردن مراتب وجودي، از نظر همگان آشكار مي‌گردد.

کليد واژه ها: ادراک، احساس، تخيل، تعقل.