تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : زهرا كامراني

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مجيد صادقي

تاريخ دفاع : 18/4/87

رشته و گرايش : الهيات-فلسفه و کلام اسلامي

استاد مشاور : دکتر محمد بيدهندي

مرگ و زندگي از ديدگاه نهج البلاغه

چكيده

مرگ و زندگي مهمترين مسأله آدمي در طول تاريخ است.آدمي فطرتاً طالب حيات است و متقابلاً از مرگ فراري است لذا جدي ترين مسأله در زندگي را مرگ تشکيل مي دهد که دغدغه انسان را به خود اختصاص داده و هر قوم بنا بر اقتضاءات فکري ،ديني و باورهاي خويش ديدگاه خاصي را در اين خصوص ارائه کرده است .نوع نگاه آدمي به مرگ تأثير بسيار قابل توجهي در نحوه زندگي آدمي دارد.

همچنين آنچه انبياء و ائمه (عليهم السلام) همواره به آن دعوت کرده اند ايمان به معاد و جاودانگي است تا جايي که ايمان به معاد در کنار ايمان به يگانگي خدا ، در شمار اصول دين قرار گرفته است پيروان مکتب اسلام با تأسي از بزرگان مکتب اعتقاد به معاد را شالوده دين خود دانسته و آن را پاسخ مثبت به نياز فطري بشر مي دانند اما روشن است کسي که در عالم ملک است نمي تواند حقايق عالم ملکوت را بفهمد وآگاهي کامل زماني حاصل مي شود که اين امر مورد تجربه انسان واقع شود.

لذا راه برداشت از حقيقت مرگ و جهان پس از مرگ صرفاً در حيطه تعاليم انبياء و اولياست .حضرت علي (ع) که ولي مطلق الهي و صاحب ولايت کليه و مطلقه الهي است جلوه هايي از روح بلند خويش و تجربيات دروني و معنوي خود را در "نهج البلاغه" به ظهور رسانده است به همين جهت پس از قرآن يکي از منابع صائبي است که مي تواند زوايايي پنهان از آدمي و مرگ و حيات پس از مرگ را آنگونه که هست به طالبان بنماياند.

آنچه به عنوان يافته اين تحقيق مي توان گفت اين است که در نگاه نهج البلاغه مرگ و زندگي معنايي فراتر ازمعمول دارند؛ مرگ حقيقي زماني است که انسان فقط متوجه حيات دنيوي باشدو بالاترين نوع حيات،حيات معقول است که اين امر حاصل نمي شود مگر با ياد مرگ و اجتناب از هوي و هوس و آرزوهاي طولاني زيرا ازمنظر نهج البلاغه سخت ترين مانع در مسير تکامل انسانها غفلت از مرگ است و يافته ديگر اينکه ياد معاد نه تنها داراي آثاري مثبت در سراي ابدي خواهد بود بلکه آثار آن در زندگي دنيوي نيز قابل توجه است.

اهدافي که اين نوشتار دنبال مي کند عبارت است از :تبيين حقيقت مرگ و مرگ آگاهي از ديدگاه نهج البلاغه ، ارائه بيان روشني از ارزش ياد مرگ از ديدگاه نهج البلاغه، اثبات معاد در نهج البلاغه و تبيين اثرات ايمان به معاد در زندگي از ديدگاه نهج البلاغه . روش تحقيق در اين رساله توصيفي و اسنادي با تکيه بر تحليل محتوا مي باشد.

کليدواژه ها: مرگ.زندگي دنيوي.معاد.برزخ.نهج البلاغه.امام علي (ع)