تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سيد مرتضي ميرسعيدي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر اسحاق طغياني

تاريخ دفاع : 30/8/86

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر غلامحسين شريفي

مهدويت در شعر سنتي معاصر

چكيده

اين پژوهش درصدد طرح و بررسي موضوع مهدويت در آثار شعراي برجستة دوران معاصر، به ويژه پس از انقلاب مشروطه است. كليدواژه‌هاي غيبت، انتظار، ظهور، عدالت و چگونگي بازتاب آن در شعر سنتي معاصر، اصلي‌ترين بخش اين تحقيق را به خود اختصاص داده است.

رسالة پيش رو در آغاز، نگاهي به موضوع مهدويت در اديان، مكاتب و دين مبين اسلام دارد؛ آنگاه به بررسي و تحليل پيشينة اين موضوع در شعر سنتي مي‌پردازد؛ سپس مسأله مهدويت را در شعر سنتي معاصر تجزيه و تحليل مي‌كند.

در مسير دسترسي به اهداف مذكور، روش تحقيق كتابخانه‌اي، اسنادي و تحليل محتوا به عنوان مناسب‌ترين شيوة انجام تحقيق برگزيده شد. در اين روش، پس از مراجعه به كتب تذكره و مشخص شدن آمار شعراي پس از مشروطه، آثار برجستگان آنها مورد بررسي قرار گرفت و از بين آنها، شاعران داراي اثر مهدوي، انتخاب شدند و نسبت به فيش‌برداري، دسته‌بندي و تفكيك موضوعي آثار آنها اقدام گرديد. در اين جهت اشعار مربوط به شاعران درگذشته، بر اساس توالي تاريخ وفات و اشعار مربوط به شاعراني كه در قيد حيات هستند، بر اساس توالي تاريخ تولد، تنظيم گرديد و در مرحلة بعد كليه آثار مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفت.

نتايجي كه از اين پژوهش حاصل شد، بيانگر عمق شيفتگي و دلدادگي شاعران پارسي‌گوي به وجود با عظمت حضرت حجة‌بن الحسن العسکري(عج) است؛ اين شور و اشتياق موجب گرديده تا بزرگاني از شعرا با بهره‌گيري از نام، صفات و ويژگي‌هاي حضرت، به تبيين مسأله مهدويت بپردازند و با نگاه شاعرانة خود از مقوله‌هاي غيبت، انتظار، ظهور و عدالت سخن گويند.

واژه‌هاي كليدي: مهدويت، مهدي، عدالت، ظهور، انتظار، غيبت، شعر معاصر.