تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : يحيي مرادي

دانشکده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد اصغر محمودآبادي

تاريخ دفاع : 21/12/86

رشته و گرايش : تاريخ-اسلام

استاد مشاور : دکتر محمدعلي چلونگر

تاثير حضور واليان حکومت اسلامي در تحولات خراسان از فتوح تا پايان امويان

چکيده

تاريخ حکومت بني اميه از جنبه هاي گوناگوني قابل توجه و بررسي است. اين خاندان در امور ديني ، رفتار با اهل بيت رسول الله(ص)و موالي، ترويج فساد اخلاقي ظلم بر اهل ذمه و... کارنامه ي تاريکي از خود به جا ي گذاشتند،اما در امر فتوحات در شرق و غرب جهان اسلام و ... شايسته ي بررسي است. بنابر گستردگي حوزه ي فتوحات اين دوره، اين پژوهش به بررسي حضور واليان در خراسان پرداخته و ابعاد زندگي و تحولات دوران اين واليان را مورد ارزيابي قرار داده است .اوضاع و احوال ايران در قرون نخستين هجري متأثر از ورود اعراب مسلمان به ايران و حاصل مواجهه دو نظام اجتماعي دو فرهنگ وآيين متفاوت بود. فرهنگ و تمدن ايراني ـ اسلامي، که بر آيند مواجهه و ارزيا بي اين نظام سر انجام به وحدت و همسازي آن دو نظام منتهي شد.

يکي از سياستهاي واليان اعزامي به خراسان استفاده از افراد ايراني در جهت رسيدن به اهداف خود بود ، که در اين ميان واکنش گروه هاي اجتماعي مردم ايران در فتح و پيروزي مسلمانان ، حضور، ماندگاري ، تشکيل و تثبيت حکومت اسلامي از اهميت و جايگاه مهمي برخوردار است. در ميان اين گروه ها نقش و اهميت دهقانان به عنوان نجباي درجه دوم که آنان را کد خدايان ديهکانان يا رؤساي قريه مي گفتند مهم است خلفاي اموي همواره توجه خاصي به خراسان و شرق داشتند. و جهت حفظ اين ناحيه و گسترش فتوح سياست هاي متفاوتي را در اين ناحيه اجرا مي نمودند. خراسان چه از جهت فراواني نعمت و چه از نظر تأمين مخارج دربار و حتي از نظر محل گرد آمدن مخالفان حکومت اموي اهميت ويژه اي داشت به همين دليل برخي از خلفاي اموي شخصاً در امور خراسان دخالت مي کردند و به عزل و نصب واليان در اين ناحيه مي پرداختند.

واژه هاي کليدي: بني اميه، خراسان، واليان، فتوح، خراج، امارت