تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 25/12/76

رشته و گرايش : علوم اجتماعي- جامعه شناسي

استاد مشاور : دکتر محمود کتابي-دکتر مهدي دهباشي

نام و نام خانوادگي : ناهيد جهاني نسبت

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مجيد کارشناس

بررسي‌ "توسعه‌ فرهنگي‌" درآراء و انديشه‌هاي‌ دكتر علي‌ شريعتي‌

چكيده

توسعه‌ مفهوم‌ پيچيده‌ و جامعي‌ است‌ كه‌ تمامي‌ ابعاد حيات‌ انسان‌ را دربر مي‌گيرد يكي‌ از عوامل‌ موثر در جريان‌ توسعه‌، فرهنگ‌ است‌.

شريعتي‌ بادرك‌ اهميت‌ فرهنگ‌ در فرايند توسعه‌ به‌ مقوله‌ فرهنگ‌ توجه‌ مضاعف‌ نشان‌ ميدهد و براين‌ باور است‌ كه‌ ضمن‌ مكمل‌ بودن‌ توسعه‌ اقتصادي‌ و توسعه‌ فرهنگي‌، توسعه‌ فرهنگي‌ بر توسعه‌ اقتصادي‌ مقدم‌ است‌ و هر نوع‌ تغير و توسعه‌ زماني‌ موفقيت‌ آميز خواهد بود كه‌ از يك‌ پايه‌ريزي‌ فكري‌ و فرهنگي‌ مناسب‌ برخوردار باشد. اواستراتژي‌ و مدل‌ توسعه‌ در ونزا را بعنوان‌ رويكرد مناسب‌ براي‌ توسعه‌ فرهنگي‌ انتخاب‌ مي‌كند كه‌ بر سه‌ اصل‌ خودباوري‌ فرهنگي‌، تصفيه‌ و پالايش‌ منابع‌ فرهنگي‌ و ارتباط‌ آگاهانه‌ با فرهنگها و تمدنهاي‌ ديگر استوار است‌.

از آنجا كه‌ از ديدگاه‌ او، تاريخ‌ و فرهنگ‌ ملتها همراره‌ با روح‌ مذهب‌ عجين‌ شده‌ است‌، بنابراين‌ مذهب‌ در رويكرد توسعه‌ در ونزا جايگاه‌ خاصي‌ دارد. چنانكه‌ خودباوري‌ فرهنگي‌، خودباوري‌ مذهبي‌ هم‌ هست‌ و تصفيه‌ و پالايش‌ منابع‌ فرهنگي‌ همراه‌ با تصفيه‌ و پالايش‌ منابع‌ ديني‌ است‌ و اينكه‌ دادوستد آگاهانه‌ با فرهنگهاي‌ ديگر و از جمله‌ با فرهنگ‌ غرب‌ زماني‌ ميسر است‌ كه‌ از طريق‌ توانا كردن‌ دين‌ در مقابل‌ مكاتب‌ و ايدوئولوژيهاي‌ ديگر، فرهنگ‌ جامعه‌، مقهور و مغلوب‌ فرهنگهاي‌ ديگر نشود.

شريعتي‌ با رسم‌ مخروط‌ فرهنگي‌، نشان‌ ميدهد كه‌ روشتفكران‌ موثرترين‌ نقش‌ را در فرآيند توسعه‌ و توسعه‌ فرهنگي‌ ايفا مي‌كنند.

او با نقد عالمانه‌ تمدن‌ غرب‌، ضمن‌ ستايش‌ از دستاوردهاي‌ علمي‌ و صنعتي‌ آن‌، تمدن‌ كنوني‌ غرب‌ را آرماني‌ نميداند. و با شناخت‌ عميقي‌ كه‌ از اسلام‌ دارد امت‌ را كه‌ داراي‌ خصوصيات‌ جامع‌ و چندبعدي‌ است‌، بعنوان‌ جامعه‌ آرماني‌ معرفي‌ مي‌نمايد.