تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 26/9/76

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي - اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر حسنعلي غيور

نام و نام خانوادگي : محمدرضا اعلائي بروجني

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دكتر محمدرضا كاوياني‌

نقش‌ اقليم‌ حياتي‌ در معماري‌ شهر شهركرد

چكيده

در دنياي‌ امروز، نظر به‌ بالا بودن‌ هزينه‌ انرژي‌، استفاده‌ از نيروهاي‌ طبيعي‌ بويژه‌ عوامل‌ اقليمي‌ در امر ساختمان‌ سازي‌ از اهميت‌ زبادي‌ برخوردار است‌. در مطالعه‌اي‌ كه‌ با استفاده‌ از آمار و اطلاعات‌ هواشناسي‌ شهركرد انجام‌ پذيرفت‌، مشخص‌ گرديد كه‌ وقوع‌ سرما از آبان‌ ماه‌ شروع‌ و تا فروردين‌ ماه‌ ادامه‌ مي‌يابد. مقايسه‌ شرايط‌ حرارتي‌ منطقه‌ با محدوده‌ اسايش‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ تحت‌ گرم‌ ترين‌ شرايط‌ حرارتي‌ منحصرا" در مهرماه‌ و ارديبهشت‌ شرايط‌ آسايش‌ برقرار است‌ و تحت‌ سردترين‌ شرايط‌ حرارتي‌ هيچ‌ كدام‌ از ماهها در منطقه‌ آسايش‌ قرار نمي‌گيرد. اين‌ مطالب‌، كلا" در نوموگرامهاي‌ اولگي‌ و گيوني‌ براي‌ شهركرد تصوير شده‌ است‌. بررسي‌ شرايط‌ حرارتي‌ دوساعت‌ به‌ دوساعت‌ شهركرد، نشان‌ مي‌دهد كه‌ 5/37 درصد از مواقع‌ سال‌ براي‌ گرم‌ كردن‌ فضاي‌ داخل‌ ساختمان‌ بايد از گرم‌ كننده‌هاي‌ مكانيكي‌ استفاده‌ كرد و شرايط‌ آسايش‌ فقط‌ در 03/9(درصد) از مواقع‌ سال‌ برقرار است‌، بنابراين‌، طراحي‌ ساختمان‌ بايد باتوجه‌ به‌ آب‌ و هواي‌ سرد صورت‌ گيرد و براي‌ جلوگيري‌ از اتلاف‌ حرارت‌ در مواقع‌سرد سال‌ توجه‌ به‌ ظرفيت‌ حرارتي‌ و عايق‌ حرارتي‌ در ساختمان‌ سازي‌ ضروري‌ است‌ و درصورت‌ طراحي‌ صجيح‌ اقليمي‌ در بقيه‌ سال‌(مواقع‌ گرم‌) نياز به‌ دستگاههاي‌ مكانيكي‌ جهت‌ برقراري‌ شرايط‌ آسايش‌ در فضاهاي‌ داخلي‌ ساختمان‌، احساس‌ نمي‌شود.

در بخشي‌ ديگر جهت‌ استقرار ساختمان‌، به‌ ميزان‌ انرژي‌ تابشي‌ و بردار باد پرداخته‌ايم‌. براي‌ اين‌ كار ابتدا به‌ محاسبه‌ انرژي‌ در جهات‌ مختلف‌ پرداخته‌و به‌ چنين‌ نتايجي‌ رسيده‌ايم‌ كه‌ در ديماه‌ جهت‌ جنوب‌ شرقي‌ با333 (W2) (وات‌ مربع‌) و جنوب‌ با4325 (W2) به‌ ترتيب‌ در رتبه‌ دوم‌ و اول‌ قرار دارند و در تيرماه‌ كمترين‌ ميزان‌ انرژي‌ متعلق‌ به‌ جنوب‌ و جنوب‌ شرقي‌ است‌ و در مرتبه‌ بعد جنوب‌ غربي‌ است‌. براساس‌ اين‌ دو عامل‌ و عوامل‌ فرهنگي‌، سنتي‌ جهت‌ ساختمان‌ 15 درجه‌ از جنوب‌ به‌ طرف‌ غرب‌ و شرق‌ انتخاب‌ مي‌شود. در فصل‌ بعد به‌ معماري‌ بومي‌ منطقه‌ نگاه‌ مي‌كند.

معماري‌ بومي‌ مظهر ارزشهاي‌ اخلاقي‌، ملي‌ و ميهني‌ است‌ كه‌ با تكيه‌ بر اقليم‌، خود را باور كرده‌ است‌. و با آهنگ‌ موزون‌ محيط‌، انعطاف‌ يافته‌ است‌. اين‌ نوع‌ معماري‌ با حفظ‌ حرمت‌ و تماميت‌ خانوادگي‌ و حجاب‌ زندگي‌ شرايط‌ آسايش‌ را براي‌ اعضاء خود فراهم‌ مي‌آورد. متاسفانه‌، باورود نقشه‌هاي‌ كليشه‌اي‌ كه‌ نه‌ بوئي‌ از مليت‌ و نه‌ نشاني‌ از مذهب‌ دارند، جاي‌ معماري‌ اصيل‌ و زيبائي‌ را مي‌گيرد كه‌ ساخته‌ ذهن‌ توانمند مردم‌ هنرمند اين‌ آب‌ و خاك‌ است‌.