تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حميده حائري پور

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمد بيدهندي

تاريخ دفاع : 24/7/87

رشته و گرايش : الهيات-فلسفه و کلام اسلامي

استاد مشاور : دکتر پرويز عباسي داكاني

مراتب معنوي انبياء از ديدگاه ابن عربي و ملاصدرا

چكيده

در ديدگاه عرفاني بحث نبوت از اهميت و جايگاه ويژه اي برخوردار است زيرا از نظر عرفاء کافه موجودات از آن جهت که کلمات الهي هستند و از مظاهر اسماء و صفات حضرت حق خبر مي دهند نبي مي باشند ، از اين رو نبوت در تمام مراتب عالم وجود و همه مخلوقات اعم از انسان وملک و جن و حيوان و نبات و جماد سريان دارد اما نام نبي فقط بر انسان و ملک اطلاق مي گردد.

نبوت انبياء الهي در عالم ملک نيز مظهر و مجلاي اين نبوت مطلق مي باشد. انبياء به عنوان مصاديق انسان کامل و مظاهر تام اسماء و صفات الهي اين اسماء را در عالم ملک به ظهور رسانده و از حقيقت آن خبر مي دهند. آنان علي رغم آنکه براي هدف واحدي از جانب خداوند مبعوث شده اند برحسب ظرفيت و استعدادشان صاحب مراتب وجودي متعددي بوده و برخي از آنها بر بعض ديگر فضيلت و برتري دارند.

از نظر ابن عربي هريک از انبياء مظهر اسمي از اسماء الهي است و نبوت و رسالتش از حيث آن اسم به حضرت حق مستند مي شود و اين امر سبب تفاوت درجات انبياء و مراتبشان در رسالت و نبوت ومعجزه مي گردد.

براساس ديدگاه ملاصدرا انبياء درجات علمي و شدت وجودي مختلفي دارند و هرچه علم آنها بيشتر باشد شدت وجودي آنان نيز افزايش يافته و در رتبه بالاتري از عالم هستي قرار مي گيرند و همين مسأله موجب تفاوت مراتب انبياء و معجزاتشان مي شود.

در نهايت پس از بررسي سخنان ابن عربي و ملاصدرا در باب مراتب معنوي انبياء مي توان به اين نتيجه رسيد که دين اسلام و قرآن کريم بر ساير اديان و کتب آسماني برتري دارد و قرآن معجزه جاويد است.

واژه هاي کليدي: ابن عربي، انسان کامل، حقيقت محمديه(صلي الله عليه و آله)، قرآن کريم، ملاصدرا.