تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : هوشنگ ميرزائي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر جمشيد مظاهري- دکتر غلامحسين شريفي

تاريخ دفاع : 30/7/87

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر محمدرضا نصراصفهاني

تصحيح و تحشيه نورالحديقه لاهل الحقيقه(نسخه اي از حديقه سنايي در سفينه تبريز)

چكيده

در اواخر قرن پنجم و نيمه نخستين سده ششم هجري قمري ، سنايي يكي از اركان مهم عرصه ي نظم فارســي است. زندگي اين شاعر برجسته به دو دوره تقسيم مي شود و هر دوره جنبه اي از انديشه او را که در شعرش اثر گذار بوده، پي ريزي کرده است؛ و باعث خلق آثار ارزشمندي چون حديقه و ديوان اشعار شده است ،كه هر كدام در بر دارنده ظرافت ها و زيبايي هاي ادبي و فكري و اجتماعي و عقيدتي و... مي باشد. حديقه الحقيقه از جمله آثار سنايي است، كه نسخ متفاوت آن از سه هزار بيت تا ده هزار بيت را شامل مي شـود. که مي توان اين را اثر دستبرد کاتبان در اين اثر ارزشمند به حساب آورد ؛ اين موضوع باعث بعضي غلط ها ودگرگوني ها در ابيات حديقه گرديد. شايد اين امر دليل بر بد خواني يا رعايت امانت يا اينکه از شناخت دقايق آن ناتوان بوده اند. در ميان نسخ قديمي حديقه سنايي ، نسخه اي به نام نورالحديقه لاهل الحقيقه – در مجمـوعـه سفينه تبريز، قرن هشتم هـ ، ق. نويسنده محمد بن مسعود – است. نسخه اي ارزشمند و منحصـر به فرد مي باشد. ايـن نسخه به عنوان اساس انتخاب گرديد ، و دو نسخه ، مصحح شادروان مدرس رضوي (ره) و خانم مريم حسيني كه خود با توجّه به چند نسخه خطي ديگرتصحيح و مقايسه گرديده؛ به عنوان بدل هاي اين تصحيح انتخاب شده است.اين در پنج باب وپنج اصل و هشتاد و يک فصل مي باشد که ابياتي در 1665 بيت را شامل مي شود0گزينش ابيات بيشتر جنبه اخلاقي، اجتماعي دارد. هدف اين مقاله آشنايي با نورالحديقه لاهل الحقيقه به عنوان يکي از نسخ معتبر حديقه سنايي هم نسخه سفينة تبريز به عنوان مجموعه اي معتبر ازنسخ فارسي وعربي مي باشد.

کليد واژه ها: تصحيح، نسخة خطي، اختلاف نسخ، حديقه، نورالحديقه.