تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 17/11/78

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : دکتر فتحعلي اکبري

نام و نام خانوادگي : فضيلت روحاني

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مرتضي حاج حسيني

ادراكات اعتبـــاري

چكيده

ادراك ثابت است يا متغير ؟ از نظر مرحوم علامه طباطبائي پاسخ اين پرسش در گرو تفكيك دو نوع متمايز ادراك يعني ادراك حقيقي و ادراك اعتباري از يكديگر است.

ادراكات حقيقي به معناي مورد نظر در اين رساله اكتشافات و انعكاسات ذهني واقع و نفس الامر است و منظور از ادراكات اعتباري فرضهايي است كه ذهن به منظور رفع احتياجات حياطي مي‏سازد و صرفاً جنبه وضعي و قراردادي دارد و با واقع و نفس الامر ارتباط مستقيم ندارد.

بحثت ادراكات اعتباري براي اولين بار در تاريخ فلسفه اسلامي توسط مرحوم علامه طباطبائي (ره) مطرح شده است . با وجود اين نمي‏توان مقدمات و مباني بحث را كلي بي ارتباط با آراء و مبادي گذشتگان دانست همچنان كه نمي‏توان آگاهي ايشان را نسبت به برخي اقوال آراء‌دروه جديد ناديده گرفت و يا بي سابقه بودن اين بحث را در آراء متفكران غرب ( لااقل در انديشه‏هاي هيوم وجي . اي . مور) پذيرفت . بنابر اين ، مي‏توان سابقه ، اين بحث را از جنبه‏هاي فلسفي كلامي ، اخلاقي ،‌ منطقي ، اصولي ، ادبي و حتي در مقدمه تاريخ ابن خلدون پيگيري نمود.

اين رساله تلاشي است كه همراه با كنكاش در گذشته به منظور راهيابي به زمينه‏ها و سوابق تاريخي مبحث ادراكات اعتباري و نيز مطالعه و بررسي اجمالي مسائلي كه پيرامون آن مطرح است.