تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 14/9/78

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : دکتر محمدجواد صافيان

نام و نام خانوادگي : احمد تکين

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مهدي دهباشي

انسان در نظر ژان پل سارتر

چكيده

در اين رساله ،‌با استناد به منابع اصلي سارتر ،‌بويژه مهمترين اثر فلسفي او يعني كتاب هستي و نيستي ، تصويري كلي از ذات و ماهيت انسان وچگونگي وجود او ارائه شده است . بطور كلي سارتر اسنان را در ضمن سه نوع هستي كه عبارتند از هستي في نفسه ،‌هستي لنفسه ، هستي لغيره بررس مي‏كند و با مشخص نمودن قلمرو هر يك ار اين هستي‏ها وجود انساني را توضيح مي‏دهد.

در آغاز روش پيدار شناسانه سارتر تبيين و با بيان مبناي فكري وي كه همان ‹‹مي‏اديشم پس هستم›› دكارتي و حي التفاتي هوسرلي است بحث مفصلي دربارة آگاهي صورت مي‏گيرد و از آنجا كه در نظر سارتر ، آگاهي همواري متعلقي دارد ، چگونگي هستي في نفسه كه همان متعلق آگاهي است توضيح داده مي‏شود . سپس از هستي لنفسه كه با آگاهي يكي گرفته شده و نيز در ساختاري بلاواسطه لنفسه يعني حضور ، واقع بودگي يا مجعوليت ،‌امكان زمانمندي و تعالي سخن به ميان مي‏آيد و با طرح مساله تقدم اگزيستانس بر ذات و اشاره به مساله نيستي مشخص مي‏شود كه انسان چگونه نيستي هستي خودش است و آنگاه توضيح داده مي‏شود كه لنفسه با آگاهي ، آزادي نيز هست

بدين نحو كه انسان در ابتدا وجود ندارد تا بعداً آزاد باشد بلكه انسان عين آزادي است . همچنين ضمن اشاره به هستي لغيره و چگونگي ارتباط قلمروهاي هستي ، نحوة شناخت انضمامي انسان و معناي انسان ـ در ـ جهان سارتر نيز مشخص ‏گردد . علاوه بر اين سه بيرون شد يا اكستاز كه وجود انساني را مشخص مي‏كند اشاره مي‏شود . در اين سه بيرون شد كه عبارتند از زمانمندي ، تامل و هستي براي ديگري ،‌تمامي مساعي انسان محكوم به شكست است و در نتيجه انسان يك تمناي محال است.

در پايان بررسي كوتاهي در مورد آنچه كه در متن رساله آمده صورت مي‏گيرد و برخي از ايرادهاي وارده بر سارتر ذكر مي‏گردد از جمله اينكه آزادي مطلقي كه سارتر بدان قائل است حتي از جانب يكي از معاصران خود او رد مي‏شود .