تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 25/8/77

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : دکتر عباس شيخ شعاعي

نام و نام خانوادگي : عبدالمحمد دورقي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر فتحعلي اکبري

نفس و ارتباط آن با بدن در حكمت متعاليه و فلسفه لايب نيتس

چكيده

رساله در صدو هشتاد صفحه متشكل از فهرست مطالب،‌هفت بخش و منابع و مآخذ است.

در بخش اول، علاوه بر مقدمه، زندگينامه‏اي كوتاه از ملاصدرا و لايب نيتس آورده شده است. همچنين مروري كوتاه بر مبحث نفس در فرهنگهاي مشرق زمين قبل از اسلامي آورده شده است.

در بخش دوم به بررسي نفس از ديدگاه فلاسفه يونان باستان، خصوصاً افلاطون و ارسطو و افلوطين پرداخته شده است. تاثير ديدگاه اين سه فيلسوف در همه فلاسفه شرقي و غربي غير قابل انكار است.

در بخش سوم به ديدگاههاي فلاسفه اسلامي قبل از ملاصدرا پرداخته‏ايم. در اين بخش افكار ابن سينا و شيخ اشراق بيشتر مورد بررسي قرار گرفته است. تاثير اين دو فيلسوف در جهان اسلام و همچنين تاثير آنها در ملاصدرا بيشتر از فلاسفه ديگر نمودار است.

در بخش چهارم نفس و بدن از ديدگاه ملاصدرا موردبحث و بررسي قرار گرفته است. اين بخش بيشتري حجم رساله را به خود اختصاص داده است. برخي از موضوعاتي كه در اين بخش مورد بحث قرار گرفته و ديدگاه خاص ملاصدرا در آنها چشمگير است : نظريه جسمانيه الحدوث و روحانيه البقا، تجرد قوه خيال، مُـثـُل افلاطوني در حكمت متعاليه، وحدت شخصيه انسان، رابطه نفس و بدن، تركيب نفس و بدن، مراتب انسان مطابق با مراتب هستي.

در بخش پنجم به رابطه نفس و بدن از ديدگاه دكارت،‌ مالبرانش و اسپينوزا پرداخته‏ايم. تاثير افكار اين فلاسفه در لايب نيتس خصوصاً در اين مسئله خاص (نفس و بدن) بسيار مهم است.

در بخش ششم به بررسي انديشه‏هاي لايب نيتس در رابطه نفس و بدن پرداخته‏ايم. بعد از بخش چهارم، اين بخش بيشترين حجم رساله را به خود اختصاص داده است.

در بخش هفتم به مقايسه ملاصدرا و لايب نيتس در چند مطلب پرداخته‏ام. مسئله وحدت و كثرت، مفاهيم فطري نفس، حدوث و بقاي نفس، حركت جوهري و رابطه نفس و بدن، موضوعات و مسائلي هستند كه ديدگاه اين دو فيلسوف دربارة آنها مورد مقايسه قرار داده شده است.