تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 30/8/77

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : دکتر محمدعلي اژه اي

نام و نام خانوادگي : محبوب السادات رضوي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مهدي دهباشي

ترجمه و شرح قسمتي از كتاب ‹‹ مسئلة شناخت›› اثر : الفرد جولزآير

چكيده

آنچه در دنياي كنوني نمي‏توان ناديده انگاشت تغيير و تحولات بنيادي در تمامي قلمرو زندگي بشري است كه در اين ميان تغيير و تحول در انديشه‏ها از جمله مهمترين آنها مي‏باشد . چرا كه در واقع اين انديشه‏ها بوده‏اند كه تمدن ساز شده ، مسير زندگي بشر را رقم زده‏اند . لذا توجه به نقش فلاسفه به عنوان گروهي از صاحبان فكري جامعة انساني در طول تاريخ اجتناب ناپذير مي‏نمايد.

آنچه در اين راستا شايان توجه است ، ارزيابي و بررسي افكار و آرائي است كه در طي قرون باني انديشه‏ها و هدايت گر زندگي انسان‏ها بوده است . و توجه به اين نكته مهم است كه صاحبان انديشه‏ ، هر كدام ، با توجه به جنبه‏اي از حقايق جهان و انسان ، به ترجمه صورت‏هاي پنهان اين حقايق پرداخته ، راه‏هاي گوناگوني را پيش روي بشر گشوده‏اند.

مطالبي كه در اين رساله بدان پرداخته شده است ، بررسي شناخت آن هم در عرصه تفكر فلسفي مي‏باشد . آلفرد جولز آير ، فيلسوف معاصر انگليسي ، در اين اثر با پرسش‏هايي راجع به شناخت ، آن هم به عنوان پژوهشي فلسفي ، شروع به بحث مي‏كند و مي‏گويد اين كه كسي نسبت به واقعيتي شناخت حاصل مي‏نمايد ، در واقع اظهار اين است كه وي حق اطمينان به آن واقعيت را داراست و به عبارت ديگر بدين معني است كه دلايل كافي براي اطمينان به حقيقت واقعيت وجود دارد . نويسنده با اين برداشت از شناخت ، استدلالات شكاكان فلسفي را طرح كرده ، آنها را در موضوعات ادراك حسي ،‌حافظه و هويت شخصي مورد ارزيابي قرار مي‏دهد. آنچه نويسنده در تمامي قسمتهاي بحث مد نظر دارد در واقع تبيين صحت و سقم گزاره‏هايي است كه دربارة اين موضوعات ارائه شده است . مساله‏اي كه بحث حاضر دنبال مي‏كند آن است كه ما صرفاً از طريق تعيين صحت و سقم گزاره‏هاي مربوط به ادراك حسي و حافظه است كه مي‏توانيم نسبت به اين دو امر به عنوان دو منبع شناخت ، علم حاصل نمائيم و به نظر آير آنچه مي‏تواند تعيين كننده صحت و سقم گزاره‏ها باشد ، مشاهده و آزمايش واقعيت مي‏باشد . كه البته آنچه مي‏تواند مشاهدات و آزمايش‏ها را نيز نتيجه بخش نمايد ميزان كارآئي نتايج حاصل از آنها در عمل است.

نكته مهمي كه بايد در اين جا بدان توجه نمود آن است كه آير به عنوان يك فيلسوف در پي ارائه نوعي نگرش نسبت به مسائل مطرح و مهم امروز جامعه انساني بوده است و آنچه در اين راستا لازم به نظر مي‏رسد نقد و بررسي افكار اين فلاسفه مي‏باشد كه البته نقد و سنجش اين افكار نيز در گرو شناسائي كامل مسائل جديد مطرح شده در فلسفه معاصر خواهد بود.