تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 16/11/78

رشته و گرايش : علوم اجتماعي- جامعه شناسي

استاد مشاور : دکتر صمد کلانتري

نام و نام خانوادگي : محمدرضا ايران منش

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر ابراهيم انصاري

مباني جامعه عقلانيت ( با تكيه بر آراء وبر ، هابرماس ، ريتزر ، ميشل فوكو و عقلانيت اسلامي )

چكيده

در اين رساله تحت عنوان مباني جامعه‏شناسي عقلانيت به طور عمده چند موضوع مورد بحث و بررسي و نقد قرار گرفته است ، اول طرح مباحث مربوط به عقلانيت و بن‏بستها و پارادوكس‏هاي ناشي از فرآيند عقلاني شدن در تمدن نوين غربي بر اساس نظريات ماكس‏وبر ،دوم ،راه‏حل‏هايي كه توسط متفكراني نظير يورگن‏هابرماس و جورج ريتز براي رهايي از اين بن‏بستها ارائه شده است .هابرماس با ارائه‏ي نظريه (عقلانيت ارتباطي ) و ريتزر با طرح ايده‏ي فراعقلانيت هر كدام گامي در اين وادي برداشته‏اند . سوم ، بررسي نسبت عقلانيت و حقانيت و طرح و نقد آراء ميشل فوكو در اين بابت كه حقيقت را بر ساخته‏ي قدرت معرفي كرده است.

در پايان ضمن طرح نقش عقل در فرنگ جوامع اسلامي ، ايده‏ي عقلانيت اسلامي مطرح شده است . اين ايده براساس الگوي فراعقلانيت ارائه گرديده كه تركيبي از انواع عقلانيتهاي نظري ،‌ ارزشي ،‌ ابزاري عملي و ارتباطي ، با توجه به جهان بيني اسلامي است . در اين رساله ، امكان توسعه و پيشرفت در جامعه‏ي ما ،‌ با اتكا به اين نوع عقلانيت مطرح و بررسي شده است.