تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 5/12/77

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-ژئومورفولوژي

استاد مشاور : دکتر عليمراد حسنلي

نام و نام خانوادگي : صمد فتوحي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدحسين رامشت-دکتر ايران غازي

تحليل سيستمهاي ژئومورفيك در پلاياي داراب

چكيده

در اين رساله به تحليل سيستمهاي ژئومورفيك در پلاياي داراب پرداخته شده و از روش تحقيق سيستمي استفاده گرديده است. تحليل سيستمهاي ژئومورفيك عبارت است از ساختماني با اثر متقابل فرآيندها و شكلهاي زمين است كه بطور مجزا يا مشتركاً عمل كرده مجموعه‏اي از واحدهاي شكلي زمين را ايجاد مي‏كنند. پلاياي داراب در محدودة حوضه آبريز خليج فارس و درياي عمان و در استان فارس بين عرض جغرافيايي ´54 °28 و ´33 °28 و طول جغرافيايي ´10 °54 و ´42 °54  قرار گرفته است. مساحت محدودة مورد مطالعه 1320 كليومترمربع مي‏باشد.

يكي از سرشاخه‏هاي رود شور به نام رود بال از مركز پلايا مي‏گذرد و بيشترين تزريق انرژي و ماده از طريق همين معبر صورت مي‏گيرد. شكل گيري اوليه پلايا ناشي از حركت سپر عربستان و مقاومت هستة لوت است. اما فرايندهاي بيروني و تفاوت انرژي رسيده به سطوح، اشكال اوليه را متغير نمودند ضريب مقاومت متفاوت سطوح در مقابل انرژي يكسان نيز شكلهاي متفاوتي را بجا گذاشته است. گنبدهاي نمكي يكي از پديده‏هاي مهم ديگر در سيستم بشمار مي‏رود و خطواره‏ها باعث ناپايداري سطوح پلايا گرديده‏اند. رابطة بعد سوم و جذب انرژي و ماده بسيار پيچيده مي‏باشد و قله بارشي سيستم قبل از قلة توپوگرافي اتفاق مي‏افتد. بيومها مهمترين بازخورد در چرخة انرژي و ماده (بارش) به حساب مي‏آيند. در اثر تغييرات انرژي سيستم، عكس ‏العمل سيستم براي يافتن تعادل تا حدودي قابل پيش بيني است. كمترين ميزان انرژي مطلق حرارتي متعلق به ايستگاه بختاجرد در دي ماه 9- درجة‌ سانتيگراد و بيشترين ميزان مطلق انرژي حرارتي مربوط به ايستگاه درب قلعه در تيرماه 49 درجه سانتيگراد مي‏باشد.

بيومها شامل، مرتع ـ جنگل، مرتع و بيومهاي زراعي مي‏باشند كه نقش مهمي در كاهش انرژي بارشي،‌بادي و حرارتي دارند، سطوح آبرفتي زمان سيكلي چهارم با 638 كيلومتر مربع وسيعترين سطح و پس از آن سطوح آهكي و آهكي ـ مارني قرار دارند. الگوهاي مختلف نابرابري انتشار انرژي و مواد تحت تاثير عامل اختلاف در ميزان انرژي رسيده به سطوح و عامل انتشار نابرابر بوجود آمده است. سه الگوي مهم انتشار مواد و انرژي الگوهاي همگرا، واگرا، صفحه‏اي و يا موازي مي‏باشند. نحوة انتشار مواد و انرژي، الگوهاي سيستم اراضي متفاوتي را بوجود آورده است.آب در حالت مايع مهمترين فرايند شكل زايي بوده است. تاكيد اين پژوهش بر اين است كه انسان با تغيير در الگوي انتشار مواد و انرژي گاهي به عنوان بازخورد مثبت و گاهي نيز به عنوان بازخورد منفي در سيستم دخالت نموده و فرآيند آب به دو صورت جاري و راكد دو چشم انداز جغرافيايي و فرهنگي متفاوتي خلق نموده است، و در پايان براي بهره‏برداري از سيستم‏هاي ژئومورفيك بايد به فرمانهاي سيستمي و مديريت سيستم توجه نمود.