تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 10/7/78

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي - اقليم شناسي

استاد مشاور : دكترايران غازي

نام و نام خانوادگي : حسينعلي ستاري نجف آبادي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دكتر سيروس شفقي-دكتر جواد خوشحال

اقليم كشاورزي حوضه آبخور زاينده رود با تاكيد بر كشت برنج

چكيده

رساله متشكل از يك مقدمه ، دو بخش ، ده فصل بهمراه نمودارها ، جداول ، اشكال ، نقشه‏ها و ... مي‏باشد و در 316 صفحه تهيه و نگارش شده است . منطقه مورد مطالعه در اين رساله حوضه آبخور زاينده رود است . اين حوضه در محدود جغرافيايي 50 درجه و 42 دقيقه تا 52 درجه و 55 دقيقه طول شرقي و 31 درجه و 1 دقيقه تا 33 درجه و 8 دقيقه عرض شمالي و بين سد زاينده رود تا باتلاق چاوخوني واقع گرديده است.

در اين رساله به منظور شناخت اثرات اقليم بر محصول برنج مراحل فنولوژيكي و بهترين آستانه‏هاي حرارتي برنج در اين منطقه تعيين شد . در اين زمينه در مزرعه‏اي در اصغر آباد خميني‏شهر اقدام به ديده بانيهاي فنولوژيكي و ثبت پارامترهاي دمايي و تعيين نيازهاي حرارتي برنج رقم چمپا (ميان رس) گرديد . با توجه به اطلاعات بدست آمده مجموع واحدهاي حرارتي مورد نياز براي اين نوع برنج در طول دوره رشد ، 1880 درجه ـ روز و براي مراحل فنولوژيكي برنج ، شامل جوانه زدن ، سبز كردن ، سه برگي شدن ، پنجه زدن ، ساقه رفتن ، خوشه رفتن ،‌گل دادن ، خميري شدن و رسيدن به ترتيب 38 ، 44 ، 76 ، 166 ، 615 ، 310 ، 284 ، 372 ، 348 درجه روز است.

همچنين دماي مطلوب براي رشد و نمو برنج در منطقه مورد مطالعه بين 9/25 تا 7/25 درجه سانتيگراد بدست آمد.

در اين تحقيق با رابطه دادن درجه ـ روز و توسعه هر فاز فنولوژيكي ، مدلهايي براي پيش بيني هر فاز ارائه گرديده است كه مي‏توان با استفاده از آنها ، زمان مناسب براي عمليات كشاورزي در مراحل كاشت ، داشت و برداشت برنج را پيش بيني و توصيه نمود.

تاريخ‏هاي شروع و خاتمه دماهاي آستانه حداقل صفر ، 5 ، 10 ، 11 ، 15 و ديگر آستانه‏هاي دمايي براي مراحل مختلف فنولوژيكي برنج و ديگر محصولات منطقه نجف‏آباد مانند گندم ، جو ، ذرت ،‌ چغندر قند و پنبه ، بخش ديگري از تحقيق است كه بر اين اساس بهترين تاريخ كشت برنج در منطقه نجف‏آباد از 25 فروردين تا 10 ارديبهشت تعيين و پيشنهاد گرديده است.

همچنين با همبستگي بين ارتفاع و ميزان درجه ـ روز ، مناطق مرتفع‏تر از 1710 متر و داراي دماي سالانه كمتر از 5/14 درجه سانتيگراد براي كشت برنج ديررس و ميان رس محدود كننده تشخيص داده شد.

تاثير ساير عوامل اقليمي نظير تشعشع ، ابرناكي ، بارش ، باد و رطوبت نسبي و ديگر عوامل محيطي مانند آب و خاك بر برنج و ديگر محصولات كشاورزي منطقه بررسي و بهترين زمانها و مكانها براي كشت آنها تعيين گرديد.