تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 12/4/78

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر سيد مهدي نوريان

نام و نام خانوادگي : فاطمه زهره وند

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر اسحاق طغياني-دکتر عبداغني ايرواني زاده

تصحيح و تحشيه رياض الملوك في رياضات السلوك

چكيده

كتاب « رياض الملوك في رياضيات السلوك » اثر « نظامي تبريزي » از نويسندگان ومورخان معروف نيمه دوم قرن هشتم واوايل قرن نهم هجري ومعاصر « سلطان اويس جلايري » است.

اين اثر از بهترين كتب در اخلاق وحكمت عملي است ، كه نثري منشيانه دارد . و از حيث موضوع وانشاء فارسي دورة تيموري بسيار ارزشمند است . وترجمه اي است به فارسي ازكتاب « سلوان المطاع في عدوان الاتباع » از « ابن ظفر مكي اندلسي » در قرن ششم هجري كه به نثر متكلف وبه روش « كليله ودمنه » از زبان جانوران وپرندگان در يك مقدمه ، يك ديباچه ، پنج باب ويك خاتمه نوشته شده است . و در شمار كتابهايي چون « مرزبان نامه » و « سندبادنامه » به حساب مي آيد . وشامل اشعار عربي وفارسي است . نويسنده در تدوين اين اثر بعضي حكايات ، روايات وشواهدي از آيات واحاديث برمتن عربي افزوده وبه نام « سلطان اويس ايلكاني » موشح ساخته است . قابل ذكر است كه اثر مهم ومعروف نظام ، همان كتاب « ظفرنامه شامي » است كه به طريق اصلاح وانشاء از روي يادداشتهايي كه او در شرح حال تيمور گورگان نوشته بود ، تنظيم شده است اثر ديگر وي تلخيصي است از داستان مشروح « بلوهر وبوذاسف » كه از عربي به پارسي درآمده بود ، ونظام آن را به سبب اطنابي كه داشت ، تلخيص نمود.

در تصحيح اين اثر از مقابلة چهار نسخة خطي استفاده شد كه نسخه دانشگاه تهران به شماره (863) به جهت قدمت وصحت متن ، اساس كار قرار داده شد . مشخصات نسخه ها به ترتيب به قرار زير است:

1-نسخة خطي دانشگاه تهران ، نستعليق قرن نهم ، كه شامل 168 برگ 18 سطري است.

2-نسخة خطي كتابخانة ملك ، نستعليق قرن دهم ، كه شامل 247 برگ 14 سطري است.

3-نسخة خطي كتابخانة دانشگاه تهران ، نستعليق قرن يازدهم ، كه شامل 168 برگ 18 سطري است.

4-نسخة خطي كتابخانة ملي ، قرن يازدهم كه شامل 150 برگ 17 سطري است.

رساله حاضر به علت گستردگي موضوع ، تصحيح نيمة دوم اين اثر است . ونيمة اول آن را قبلا" خانم « مژگان بهزاديان » در بهمن ماه 1376 تصحيح نموده اند.

احاديث ، اشعار وعبارات عربي براي سهولت استفاده خوانندگان اعراب گذاري شده است.