تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 26/12/77

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر محمود براتي

نام و نام خانوادگي : هدي عرب زاده

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر اسحاق طغياني

بررسي شيوه داستان پردازي نظامي در مثنويهاي « خسرو وشيرين » و « ليلي و مجنون »

چكيده

در اين رساله عناصر گوناگون داستان در داستانهاي « خسرو وشيرين » و« ليلي ومجنون » نظامي مورد بررسي قرار گرفته است . شيوه اي كه در انجام اين رساله مورد استفاده قرار گرفته الگوي تجزيه وتحليل عناصر داستان اقاي جمال ميرصادقي در كتاب عناصر داستان است.

اين الگو يكي از كاملترين شيوه هاي تجزيه وتحليل داستان به شمار مي آيد . با استفاده از الگوي مورد نظر عناصر مختلف داستاني نظير پيرنگ ، شخصيت ها ، حقيقت مانندي ، و... در داستانهاي مذكور مورد تجزيه وتحليل قرار گرفت . درهر بخش ضمن شناسايي وبررسي عناصر به رابطة آن با عناصر ديگر نيز اشاره شده است . البته با توجه به اينكه بيشتر شيوه هاي موجود تجزيه و تحليل داستان از الگوهاي غربي اقتباس شده برخي از عناصر در داستانهاي گذشته فارسي كمتر مورد توجه واقع شده كه در ضمن رساله بدان اشاره شده است.

پس از بررسي وشناسايي عناصر در دو داستان نظامي در پايان هر بخش مقايسه اي اجمالي ميان عناصر دو داستان انجام گرفت تا روشن شود نظامي هنگام سرودن كدام اثر توجه وتامل بيشتري نشان داده است . طبق بررسيهاي صورت گرفته نظامي هنگام سرودن ( خسرو وشيرين ) به كيفيت عناصر وانسجام آن توجه بيشتري داشته است كه در بخش هايي نظير زاوية ديد وشخصيت وشخصيت پردازي اين امر نمود بيشتري دارد.

در نهايت قسمتهاي مختلف رساله در 13 بخش با عناوين درآمدي برسير ادبيات داستاني ، پيرنگ ، شخصيت وشخصيت پردازي ، حقيقت مانندي ، درونمايه ، موضوع ، زاويه ديد ، صحنه وصحنه پردازي ، گفت وگو در داستان ، سبك داستان ، لحن ولحن پردازي ، فضا ورنگ ، نماد ونمادگرايي گردآوري شد.