تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 29/9/77

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : سيد احمد قاضي عسگر

نام و نام خانوادگي : فردوس اميري ده چشمه

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر طاهره خوشحال

عطش جاودانگي در ادب فارسي (بررسي اشعار فردوسي و مولوي و حافظ )

چكيده

آرزوي بي مرگي ودست يافتن به زندگي جاويد و ابدي از ابتداي خلقت آدم تاكنون هميشه بوده وهرگز انسان را رها نكرده است . انسان وقتي با مرگ روبرو شد درصدد مبارزه با آن برآمد وكوشيد به هر صورت ممكن خود را از نابودي كامل وابدي برهاند . در نظر انسانهاي ابتدايي، بقاي حيات وجاودانگي، امري كاملا" طبيعي بوده است. در ادبيات اساطيري ملل مختلف ، ارباب انواع نمايش دهندة برآورد شدن اين آرزو هستند. اما در ادبيات دنيوي، انسان دريافته كه جسمش با مرگ از هم پاشيده وبه ذرات بي ارزش خاك تبديل مي شود، لذا در پي اثبات جاودانگي روح خويش برآمد. در نظر او بي مرگان قهرماناني هستند كه در روي زمين به علت تاثيري كه در حافظه زندگاني باقي مي گذراند، پس از مرگ، زنده و جاويد هستند.

شاهنامه فردوسي كه چكيده اعتقادات انسان اساطيري وتاريخي ايران است آرزوي انسان را به ابديت تن در موضوعاتي چون، رويين تني وگذر از آب وعمر دراز، وآرزوي ابديت معنوي را با مفاهيمي چون، هفت خان، جستن نام وپرهيز از ننگ ومرگ پيش از مرگ بيان كرده است . از آنجا كه احساس بي مرگي يكي از ويژگيهاي همة تجربه هاي عرفاني است ، ضمن ارائه نظريه هاي مختلف عرفاني، دو الگو اساسي عرفاني اسلامي ( مولوي وحافظ ) را بررسي ومسايلي چون موت ارادي، فنا و بقا، معرفت، اصالت روح واعتقاد به بازگشت آن به سوي اصل ، كه همگي به عنوان مهمترين اصول اعتقاد انسان در جهت جاودانگي معنوي است، را تشريح كرده ايم. نتيجه چنان شد كه انسان به هيچ وجه نمي خواهد نابود شود وتمام هم وغم او از عبادات گرفته تا بوجود آوردن آثار مختلف مادي ومعنوي، همگي تلاشي است در جهت رهايي از نابودي واقعي و ابدي.