تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 1/3/79

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر محمد فشارکي

نام و نام خانوادگي : اکرم هراتيان

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر جمشيد مظاهري

تصحيح و تحشية خردنامه و منتخب نجات نامه

چكيده

اندرزنامه ها، بدون ترديد، بخش بزرگي از ادبيات حكمي و اخلاقي زبان فارسي را دربرگرفته اند؛ كتبي كه تمام محتواي آنها بر حول اين محور مي گردد كه چه بايد كرد و چه نبايد كرد و در واقع سراسر آنها پند است و اندرز و موعظه.

رساله اي كه در پيش رو داريد تصحيح وتحشية يكي از همين كتب اندرز است با عنوان «خردنامه و منتخب نجات نامه» كه از زمرة نسخ خطي قرن ششم هجري است و مشتمل است بر هفده گفتار از اندرزهاي حكماي ايراني، يوناني و عرب.

مقدمة رساله، حاوي دو قسمت است: بخش اول، مروري مختصر است بر سير ادب حكمي و اخلاقي در عصر پهلوي و قرون اسلامي و معرفي اجمالي برخي از اينگونه آثار و بخش دوم، به بررسي نسخه خطي خردنامه، ويژگيهاي دستوري، ادبي، رسم الخطي و بالاخره روش تصحيح نسخه خطي، مي پردازد.

پس از مقدمه، متن تصحيح شده «خردنامه و منتخب نجات نامه» قرار دارد كه تصحيح اين بخش به دليل منحصر به فرد بودن نسخه، به روش «قياسي» انجام گرفته است و در باز خواني متن هر كجا مشكلي پيش آمده به متون مشابه، مراجعه شده و با كمك آنها متن، تصحيح شده است كه البته اين ارجاعات همگي، در پاورقي ها توضيح داده شده است.

«تعليقات» عنوان بخش بعدي اين رساله است كه شامل برخي يادداشتها است و توضيح تعدادي از لغات كهن و مهجور متن.

و در نهايت فهرستها قرار دارد كه عبارتند از: فهرست آيات و احاديت، فهرست اشعار، فهرست اماكن، فهرست كتب، فهرست نامهاي كسان، فهرست موضوعي وفهرست منابع و مآخذ.

لازم به ذكر است كه در پايان اين رساله، متن نسخه خطي عيناً آورده شده است تا براحتي بتوان متن تصحيح شده را با متن خطي مقايسه كرد. براي سهولت كار، در متن تصحيح شده از علامت كروشه با عددي در داخل آن استفاده شده كه هر عدد نشانه پايان يك صفحه از نسخه خطي است.