تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/10/79

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : دکتر مهدي دهباشي

نام و نام خانوادگي : فرشته عبدالهي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدعلي اژه اي

معرفت و شناخت از نظر لايبنيتس

چكيده

معرفت شناسي بحثي سهل و متنع است كه از ابتداي حيات بشر تاكنون مطرح بوده است . تاريخ عقايد انساني را مي‏توان يكي از منابع براي پيشرفت و توسعه شناخت دانست . براي اهميت اين موضوع همين دليل كافي است كه سرانجام ساير بخشهاي ديگر فلسفه خود به شناخت شناسي باز مي‏گردد . فلاسفه را از اين لحاظ به دو دسته كلي اصالت عقليان و اصالت تجربيان تقسيم كرده‏اند . لايبنيتس يكي از فلاسفه اصالت عقل است . او معرفت را عبارت از خود ايده‏ها مي‏داند نه تطابق و عدم تطابق ايده‏ها . او معتقد است هر كس ايده‏اي داشته باشد ، معرفت دارد . از آنجائي كه او قائل به منادهاي مستقل بود معتقد به ادراكات فطري براي منادها بود . او معتقد بود تمام موجودات حتي حيوانات ، گياهان و جمادات داراي ادراك هستند ولي تفاوت آنها در درجة وضوح و ابهام آن ادراكات است . او ادراكات را از نظر وضوح و يا ابهام به معرفت مبهم ، روشن ، آشفته ،‌ متمايز ، ناكافي ، كافي ، نمادين و شهودي تفسيم مي‏كند . خداوند مناد منادهاست كه در بالاترين حد داراي ادراكات واضح و متمايز و لايتناهي است . انسان و خدا به مرحله ادراكِ ادراك نيز مي‏رسد . لايبنيتس معتقد بود تمام جوهرها داراي ادراك و تلاش و تمايل هستند . از اين رو او آنها را روح ناميد . ولي از آنجائي كه احساس چيزي بيش از ادراك ساده است نام مناد يا انتلكا براي جوهرهاي ساده كافي است . روح به منادهايي اطلاق ميفشود كه ادراك آنها مشخص‏تر و همراه با حافظه است . لايبنيتس سعي داشت رابطه جسم و روح را از طريق اصل هماهنگي پيشين بنياد كه يكي از اصول هشتگانه فلسفه اوست حل كند و معتقد بود نظام عالم از پيش توسط حق تعالي منظم و مقرر شده است . فلسفه لايبنيتس بر مبناي اصول هشتگانه هو هويت ، عدم تناقص ،‌مساوات ، محال بودن ترجيح بلامرجع ، امور غير متمايز ، جايز نبودن طفره ،‌ اتصال و پيوستگي ،‌ جهت كافي و هماهنگي پيشين بنياد استوار است . برخي از فلاسفه از جمله لاك در مورد مسئله معرفت و ادراكات فطري لايبنتيس بر او ايراداتي داشته‏اند كه لايبنيتس تلاش به پاسخگويي داشته است.