تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/7/73

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر مسعود معيري-مهندس عبدالحسيني

نام و نام خانوادگي : سيد محمدعلي ميرحاج

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر حسنعلي غيور

بررسي پتانسيل هيدروكليمائي حوضه رودخانه پلاسجان به منظور برنامه ريزي و توسعه عمران

چكيده

حوضه‌ رودخانه‌ پلاسجان‌ در شمال‌ غربي‌ و غرب‌ اصفهان‌ واقع‌ شده‌ كه‌ با حوضه‌هاي‌ گلپايگان‌ - نجف‌آباد -زاينده‌ رود و كارون‌ به‌ ترتيب‌ از شمال‌، شرق‌، جنوب‌ و غرب‌ مرز مشترك‌ دارد. مساحت‌ اين‌ حوضه‌ 1625كيلومتر مربع‌ بين‌ عرض‌ جغرافيايي‌ 320,46 تا 330,11 شمالي‌ و طول‌ جغرافيائي‌ 500,3 تا 430,50 شرقي‌ قرارگرفته‌است‌ و از دو زير حوضه‌ به‌ نامهاي‌ سواران‌ در شرق‌ و بوئين‌ در غرب‌ تشكيل‌ شده‌است‌

در بررسي‌ پتانسيل‌ هيدروكليمايي‌ حوضه‌ رودخانه‌ پلاسجان‌ سعي‌ بر اين‌ بوده‌ كه‌ با شناخت‌ پتانسيل‌هاي‌طبيعي‌ بتوان‌ در امر برنامه‌ريزي‌ و توسعه‌ عمران‌ حوضه‌ قدمهاي‌ مثبتي‌ برداشت‌ لذا با تاكيد بر سه‌ عنصر اصلي‌چرخه‌ آب‌ در طبيعت‌ يعني‌ بارش‌ - تبخير و رواناب‌ و تلفيق‌ و تاثير متقابل‌ هر يك‌ بر همديگر به‌ تحقيق‌ و بررسي‌پرداخته‌ايم‌

در فصلهاي‌ اول‌ و دوم‌ و سوم‌ و چهارم‌ كليات‌ طبيعي‌ و جمعيت‌، زمين‌شناسي‌، شكل‌ و مورفولوژي‌ و شيب‌ وخاك‌ و پوشش‌ گياهي‌ و تاثير هر كدام‌ بر رواناب‌ و ميزان‌ دبي‌ و ضريب‌ نفوذپذيري‌ مطالعه‌ گرديده‌است‌ كه‌ بر اين‌اساس‌ بر شيب‌ متوسط‌ 8 درصد، پوشش‌ گياهي‌ نسبتاً خوب‌، جنس‌ طبقات‌ و دارا بودن‌ درز و شكاف‌ در قسمتهاي‌شرقي‌ حوضه‌ داراي‌ ضريب‌ نفوذپذيري‌ نسبتاً زيادي‌ است‌ و داراي‌ ضريب‌ رواناب‌ برابر 23درصد خواهد بود

در فصل‌ پنجم‌ اقليم‌ حوضه‌ به‌ طور مفصل‌ بيان‌ گرديد و از يكسو متوسط‌ بارش‌ سالانه‌ برابر 408 ميليمتر و ازسوي‌ ديگر متوسط‌ درجه‌ حرارت‌ سالانه‌ 7/9 درجه‌ سانتيگراد مشخص‌ گرديد

با استفاده‌ از همبستگي‌ بين‌ ارتفاع‌ و دما و در نظر گرفتن‌ متوسط‌ حداقل‌ روزانه‌ دما به‌ اين‌ نتيجه‌ رسيدم‌ كه‌ ازارتفاع‌ 3000 متر به‌ بالا يخبندان‌ وجود دارد و خطر يخبندان‌ بين‌ 8 تا 10 ماه‌ منطقه‌ را تهديد مي‌كند. (بر اساس‌دياگرام‌ اقليمي‌ والتر)

ميزان‌ تبخير حوضه‌ 1641 ميليمتر مي‌باشد كه‌ با آزمايشات‌ مختلف‌ همبستگي‌ 5 روش‌ تجربي‌ براي‌ بررسي‌تبخير حوضه‌ در نظر گرفته‌ شد كه‌ بهترين‌ روش‌ روش‌ بلاني‌ - كريدل‌ مي‌باشد و بر اين‌ اساس‌ مقدار تبخير فصل‌رشد در غرب‌ و شمال‌ غرب‌ حوضه‌ برابر 938 ميليمتر و در جنوب‌ و جنوب‌ شرق‌ برابر 1040 ميليمتر ميباشد

اقليم‌ حوضه‌ با اقليم‌نماي‌ آمبرژه‌ سازگاري‌ خوبي‌ دارد. ايستگاههاي‌ داران‌ و دامنه‌ اقليم‌ نيمه‌ خشك‌ سردايستگاه‌ بادجان‌ اقليم‌ ارتفاعات‌ و ايستگاه‌ فريدونشهر اقليم‌ نيمه‌ مرطوب‌ سرد دارا مي‌باشد

در فصل‌ ششم‌ هيدرولوژي‌ و هيدرومتئورولوژي‌ حوضه‌ عنوان‌ گرديده‌است‌. خصوصيات‌ فيزيكي‌ وويژگيهاي‌ عمومي‌، مقدار دبي‌ - رواناب‌ و ارتباط‌ آن‌ با بارش‌ سالانه‌ - روابط‌ شدت‌ - مدت‌ برآورد حداكثر بارش‌متحمل‌ آبنمود واحد - حداكثر و حداقل‌ دبي‌ و زمان‌ آن‌ مطالعه‌ شده‌است‌. متوسط‌ دبي‌ سالانه‌ 85/4 مترمكعب‌در ثانيه‌ حجم‌ رواناب‌ حاصل‌ از آن‌ 927/152 ميليون‌ متر مكعب‌ كه‌ ارتفاع‌ رواناب‌ حاصل‌ از آن‌ 56/94 ميليمترمي‌باشد

حداكثر دبي‌ لحظه‌اي‌ 14/151 متر مكعب‌ در ثانيه‌ مي‌باشد. بين‌ بارندگي‌ و دبي‌ رودخانه‌ همبستگي‌ ضعيفي‌وجود دارد و بارندگي‌ هر ماه‌ دبي‌ سه‌ ماه‌ بعد را توجيه‌ مي‌كند. با توجه‌ به‌ وجود سيلابهاي‌ بهاري‌ مي‌توان‌ با مهارآنها از خطر فرسايش‌ خاك‌ و كمبود آب‌ زراعي‌ در فصل‌ رويش‌ جلوگيري‌ بعمل‌ آورد