تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سهراب قائدي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدرضا کاوياني-دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان

تاريخ دفاع : 10/7/84

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : -

تحليل روند رطوبت جو ايران در نيم سده گذشته

چكيده

رطوبت نقش بسيار مهمي در تبادلات انرژي بين سطح زمين و اتمسفر دارد و عامل مهم ترازمندي انرژي سطح زمين است. در اين تحقيق به منظور بررسي تغييرات اقليمي كه در دهه هاي اخير مورد بحث دانشمندان بوده است، تغييرات سري زماني رطوبت جو ايران در 50 سال گذشته(از ژانويه 1951 تا دسامبر 2000) بررسي شده است. در بحث روند يابي از روش كمترين توانهاي دوم استفاده گرديده است. با استفاده از تحليل خوشه اي كه بر روي داده هاي حاصل از مولفه مبنا كه بر روي داده هاي فشار بخار آب(هكتوپاسكال) جو ايران انجام گرفت، نواحي رطوبتي ايران شناسايي شده است. اين پنج ناحيه شناخته شده رطوبت جو ايران شامل نواحي بسيار مرطوب، مرطوب، نيمه مرطوب، نيمه خشك و خشك است. مي توان گفت كه مرز بين اين نواحي متاثر از فاصله از درياست و بر حسب دوري يا نزديكي به دريا از يكديگر متمايز مي شوند. تحليل ماهانه روند رطوبت نشان مي دهد كه بيشتر نواحي ساحلي كشور با روند مثبت و نواحي مرتفع با روند منفي رطوبت روبرو هستند. البته بايد در نظر داشت كه روند رطوبت در ماههاي مختلف متفاوت است. روند رطوبت ويژه در تراز مياني جو حاكي از اين است كه مركز ايران بدون روند، مناطق شرق، غرب و شمال با روند منفي و تنها منطقه اي در كرانه هاي شمالي خليج فارس با روند مثبت رطوبت همراه است. تحليل مولفه مبنا بر روي داده هاي رطوبت ويژه تراز مياني جو  به منظور تببين بيشترين پراش توسط مولفه ها نشان داد كه 88 مولفه اول حدود 88 درصد از پراش داده ها را تبيين مي كند كه از كارايي كافي به اين منظور برخوردار نبوده است. در پايان اين تحقيق به منظور بررسي الگوهاي گردش رطوبت از تحليل خوشه اي استفاده شد، كه هشت الگو شناسايي گرديد و براي هر الگو روز نماينده، ميانگين رطوبت ويژه، ميانگين ماهانه نمرات مولفه، درصد فراواني ماهانه الگو، تغييرات سالانه فراواني الگو و ميانگين نمرات مولفه ها در روزهاي داراي هر الگو مطالعه شده است.