تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : ليلا سلگي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدرضا کاوياني

تاريخ دفاع : 30/6/85

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان

رديابي پيچانه هاي تراز 500 هکتوپاسکال ايران در دوره 2003-1974

چكيده

شكل‌گيري پيچانه‌ها در تراز مياني جو به دو صورت مثبت و منفي ديده ميشود. در پيچانه‌هاي منفي هوا در مسيري بسته در خلاف عقربه‌هاي ساعت به جريان در مي آيد و در نتيجه شرايط از نظرديناميكي براي صعود هوا مهيا مي شود. در پيچانه‌هاي مثبت جهت جريان هوا ساعتگرد است و منجر به نزول هوا در اين سامانه‌ها مي‌شود . بنابراين تشكيل پيچانه هاي مثبت با هواي پايدار و تشكيل پيچانه هاي منفي با هواي نا پايدار همراه خوا هد بود . پس هر دوي اين سامانه‌ها نقش كليدي در توجيه نوسانهاي آب و هوايي بازي مي كنند . بويژه پيچا نه هاي منفي به دليل ايجاد نا پايداري اهميت زياد تري دارند.فراواني وشدت اين پيچا نه ها از سالي به سال ديگر تغيير مي كند و همين تغيرات در تغييرات آب و هوايي مناطق مختلف بازتاب پيدا مي كند .بنا بر اين شناخت محل تشكيل ,مسيرحركت و محل نابودي پيچا‌نه‌ها‌ي منفي و بررسي تغييرات زماني ويژگيهاي اين پيچا نه ها راهگشاي پاسخگويي به نوسان هاي آب وهوايي اقليمي كشور . بنا بر اين مسئله ما دستيابي به شنا ختي از رفتار زماني و مكاني پيچانه‌هاي تراز 500 هكتو پاسكال در قلمرو موثربر ايران است تا از اين طريق مبنايي براي توجيه تغييرات آب و هوايي كشور به دست آوريم. و با استفاده از مدلهاي متعدد و ميانگين گيري ازنتايج اين مدلها ناهنجاريهاي تراز 500 هكتو پاسكال براي فصول مختلف مورد بررسي قرار گرفته است.

در اين پژوهش پيچانه هاي تراز 500 هکتو پاسکال در قلمرو ده تا شصت درجه شمالي و منهاي سي درجه تا هفتاد درجه شرقي بررسي شده است . داده هاي جوي لازم براي انجام اين پژو هش از پايگاه داده هاي سازمان ملي جو و اقيانوس شناسي ايالات متحده برداشت شده است.

اين پايگاه داده ها دوره زماني 2003-1974 را در بر مي گيرد که تفکيک زماني داده ها5/2*5/2در جه است که براي هر روز چهار ديده باني در ساعات همديد (صفر ،شش،دوازده،هجده)وجود دارد .در اجراي اين تحقيق ازروش دو رگه استفاده شده است.در روش دستي با استفاده از نرم افزار surfer8 مرکز پيچانه ها را رديابي کرده ايم که اين روش ماهيتي سليقه اي دارد و روشي درنسو است . اما در روش خودکار با استفاده از نرم افزار grads, فايل تصويري را ساخته ايم.نتايج حاصله نشان داد که در تمامي سا لها بيشترين تراکم پيچانه ها را در روي شرق مديترانه شاهديم و پايين‌ترين حد پيچا نه ها عرض 20 درجه بوده است و اين نشان ميدهد که پيچانه ها پديده اي برون حاره هستند . اغتشاشهاي منطقه برون حاره در سطح زمين در محدوده بادهاي غربي و در سطوح بالاي تروپوسفر فعالند سيستمهاي فعال در لايه هاي بالاي تروپوسفر همان موجهاي کوتاه هستند که علت عمده پديداري آنها عوامل ديناميک است. موجهاي کوتاه , به طور مستقيم يا غير مستقيم (ايجاد سيکلون وآنتي سيکلون ) , در هواي سطح زمين اثر ميگذارند . بيشترين تراکم پيچا نه ها درعرض بين 30 تا40 درجه بوده است.و در سال 1977 مسير حرکت پيچا نه ها نشان مي دهد که پيچانه ها در دو جهت غربي گرايش به سمت مديترانه دارند.

كليد واژه: پيچانه، تراز 500 هكتو پاسکال ، رديابي