تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سيده نرگس موسويان

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمود براتي- دکتر سيد مرتضي هاشمي

تاريخ دفاع : 29/6/85

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : -

بررسي و تحليل ادبيات منظوم لري در استان كهگلويه و بويراحمد

چكيده

خرده فرهنگ ها يا فرهنگهاي محلي يك ملت بخش قابل توجه و شايان مطالعه‌اي براي شناسايي درست فرهنگ ملي يك كشور است. تحولات و دگرگونيهاي جهاني و تأثير آن بر خرده فرهنگها آنها را در معرض نابودي قرار مي‌دهد. اين تحولات جهاني امري ناگزير است كه حتي فرهنگ ملي كشورها را تخريب مي‌كند.از اين رو براي حفظ آثار و ميراث فرهنگي مناطق مختلف كشور بايد چاره‌انديشي كرد. يكي از راه كارها ثبت وضبط وبررسي وتحليل آنها است.

در اين زمينه استان كهگيلويه و بويراحمد به لحاظ اينكه در طول تاريخ از دستبرد هجوم فرهنگ‌هاي بيگانه تا حد بسيار زيادي در امان بوده است و فرهنگ و گويش آن كماكان بكر و محفوظ باقي مانده است شايان مطالعه است.

استان كهگيلويه و بويراحمد منطقهْ گمنامي است كه عليرغم دارا بودن پيشينه عميق فرهنگي و تاريخي و موقعيت خاص جغرافيايي و ايفاي نقش‌هاي عمده در بسياري از مسائل گوناگون كشور در ادوار مختلف، همواره مورد كم توجهي و چه بسا بي‌مهري قرار گرفته است و اين موضوع به ويژه باعث ناشناخته ماندن عناصر فرهنگي و تاريخي آن شده است.

ادبيات لري گنجينه ناشناخته‌اي است آكنده از لغات و اصطلاحات و حتي ريشه‌هاي برخي از افعال زبان پهلوي كه مهجور و دست نخورده باقي مانده است و اگرچه استعمال آنها در رهگذر زمان كمتر شده است، اما براي ثبت، ضبط و حفظ آنها، بايد راه حل مناسبي پيدا كرد.

بررسي و تحليل ادبيات منظوم لري اعم از ادبيات فولكلوريك (ادب عامه) در استان مورد بحث، گامي مفيد و مؤثر است تا از كمرنگ شدن، كم ارزش شدن و از بين رفتن ادبيات و گويش اصيل لري و در ذيل آن فرهنگها، باورها و سنتهاي اجتماعي و برخي مسائل تاريخي و جغرافيايي اين بخش از اقوام ايراني جلوگيري شود چرا كه زبان و ادبيات، عامل اصلي فرهنگ است و فرهنگ اين قوم ريشه در تاريخ اين مملكت دارد.

بنابراين موضوع مذكور در اين نوشتار مورد توجه قرار گرفت و(به عنوان پايان نامه)مباحث آن در هشت فصل به شرح زير سامان يافت:

در فصل اول به فولكلور، ويژگيها و اهميت آن پرداخته شده است. در فصل دوم استان مورد بحث و ويژگيهاي تاريخي و جغرافياي آن معرفي شده است تا مخاطب با منطقه مورد مطالعه آشنايي اجمالي داشته باشد. فصل سوم درآمدي بر شعر لري است كه ويژگيهاي شعر لري از چند جنبه مورد بررسي قرار گرفته است. فصل چهارم به طور مفصل به مبحث زن پرداخته است و اين موضوع را مورد بررسي وتحليل قرار داده است. فصل پنجم به رابطه عميق و بسيار جالب تغزل و حماسه در اشعار لري مي‌پردازد كه پديده اي بسيار جذاب و تازه‌ در ادبيات وبه ويژه در ادبيات عامه است.

فصل ششم نمود فقر در اشعار لري را بيان مي‌كندكه حقيقتي تلخ در زندگي مردم اين سرزمين بوده و متاسفانه هنوز هم هست. فصل هفتم به رابطه اشعار لري با فضاي سياسي قبل از انقلاب مي‌پردازد و در فصل هشتم به دلايل و علل نيامدن بعضي از موضوعات و مضامين مهم در اشعار لري در مقايسه با كل ادبيات اشاره مي‌شود. در پايان جهت آسان كردن فهم مخاطب از اشعار لري ذكر شده در رساله فهرستي از لغات لري آورده شده است.