تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : رضا ميرزارضي

دانشکده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر فريدون اللهياري

تاريخ دفاع : 28/6/85

رشته و گرايش : تاريخ-اسلام

استاد مشاور : دکتر محمدعلي چلونگر

حيات سياسي، اجتماعي و فرهنگي شيعه در كرمان تا پايان صفويه

چکيده

امروزه مذهب اكثريت قريب به اتفاق مردم استان كرمان شيعه مي‌باشد. به همين خاطر روشن شدن چگونگي گسترش تشيع و فراگير شدن آن در اين منطقه پژوهشي همه جانبه را مي‌طلبد. هدف از اين پژوهش بررسي ريشه‌هاي تاريخي حضور شيعيان و عوامل پذيرش اين جريان مذهبي و چگونگي گسترش و فراگير شدن آن در كرمان مي‌باشد. همچنين بررسي عملكرد و كاركرد شيعيان در زمينه‌هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي از زمان ورود اسلام به اين منطقه تا پايان حكومت صفوي است. روش پژوهش كتابخانه اي و استفاده از اسناد به جاي مانده از دوره‌هاي تاريخي گذشته است و با توجه به اينكه منابع زيادي در اين زمينه به چشم مي‌خورد و بسياري از پژوهشگران در دوران معاصر به صورت كلان به بررسي تاريخ تشيع پرداخته اند بررسي اين پژوهش را از ابتدا مشكل مي‌سازد. ولي با استفاده از كتابها و منابع به ويژه تاريخهاي محلي مطالب بسياري در اين مورد به دست آمد. آنچه بايد ذكر شود مطالب كلي و رويدادهاي تاريخي بيشتر كتابها و منابع معروف و عمومي‌استفاده شد ولي عمده مطالب اين پژوهش از كتابهاي تاريخ محلي و ديگر منابع محلي استفاده شد كه اهميت تاريخ‌هاي محلي و منطقه اي را روشن مي‌سازد.

نتايج بدست آمده در اين پژوهش نشان مي‌دهد برخلاف تصور همگان تشيع از همان ابتدا در كرمان حضور داشته است و در بسياري مناطق كرمان به صورت اكثريت و در بقيه مناطق به صورت يك اقليت قدرتمند در تحولات سياسي اجتماعي شركت داشته است. و انواع فرقه‌هاي شيعي مانند زيديان، اسماعيليان و سرانجام دوازده اماميان در كرمان حضور داشتند. و ارتباطهاي زيادي با ديگر مراكز تشيع داشتند. دانشمندان شيعي زيادي از منطقه كرمان برپا خاستند و با توجه به اينكه كرمان يكي از خاستگاههاي اوليه شيعيان در ايران بوده است ولي اساساً نام كرمان در هيچ كدام از منابع در شمار مناطق نخستين شيعي نشين در ايران نيامده است كه با انجام اين پژوهش بسياري از مسائل مذهبي و تغيير و تطور مذهب در كرمان روشن شد.