تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : مژگان صفرزاده

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مهدي دهباشي

تاريخ دفاع : 3/12/84

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : -

ضرورت و احتمال در قوانين طبيعي و توصيفات علمي از نظر فلاسفة قرن نوزده و بيست

چكيده

تا زماني که شکاکيت هيرم خواب جهانيان را پاره کرد، جهان بدون قطعيت قابل تصور نبود و پس از آنکه فلاسفه چون کانت در صدد بازيابي ضرورت از دست رفته براي جهان بر آمدند، فيزيک کوانتوم به يکباره بر نظم حاکم بر جهان و روابط علي آن خط بطلان کشيد. با اعلام اصل عدم قطعيت و نتايج آن توسط هايزنبرگ، بسياري از دانشمندان به استقبال جهان بدون ضرورت رفتند. اما بسياري ديگر نيز به نارسايي هاي اين اصل پي برده، نتايج آنرا مورد ترديد قرار دادند. برخي از نظرياتي که در راستاي حفظ اين مفاهيم ارائه شد عبارتند از: تحليل مفهوم عليت و تمايز بين جنبه معرفت شناختي آن از جنبه وجودي، ارائه نظرياتي جهت ترميم و بازسازي اصل استقراء به عنوان پايه هاي ساختمان رفيع علوم. از سوي ديگر عدم قطعيت حاکم بر جهان ممکن است ناشي از اختلالات حاصل از ابزار به کار گرفته شده جهت مشاهده آنها باشد و در نهايت اعلام گرديد که نمي توان قوانين حاکم بر ذرات را بر جهان بزرگ و نيز قوانين فيزيکي را بر روان و رفتار انسان تعميم داد. و بنابراين اصل عدم قطعيت هايزنبرگ موجهي براي تبديل قوانين ضروري طبيعت به قوانين آماري محسوب نمي شود.