تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : زهرا صالحي ساداتي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر حسين آقاحسيني- دکتر طاهره خوشحال

تاريخ دفاع : 31/4/85

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر حسين مسجدي

بررسي تأثير جشن هاي ايراني و اعياد اسلامي بر ادب منظوم فارسي تا حملة مغول (617هجري قمري)

چكيده

بي گمان يکي از بهترين راه هاي شناخت فرهنگ جوامع، توجه به آداب و رسوم آن جامعه است. در ميان آداب و سنن جاري در کشورها، جشن داراي جايگاهي ويژه است، چه بررسي اين نوع از آداب و رسوم، جز آنکه ما را با فرهنگ جامعه آشنا مي سازد، راهي مناسب براي دست يابي به عقايد و آراء مردم جامعه و تحليل روحيه آنهاست.

کتابهاي تاريخي که در ايران نوشته شده بيشتر در مورد، تاريخ حکومتها و شرح جنگها و فتوحات آنها است و در اين ميان تنها کتاب تاريخ بيهقي است که ضمن پرداختن به وقايع دوران مسعود غزنوي به آداب و رسومي که در دربار وي رواج داشت اشاره مي کند. بنابراين بهترين منبعي که مي تواند ما را با آداب و رسوم دوران گذشته آشنا سازد، بررسي نوشته هايي است که از آن دوران برجا مانده است.

آثار منظوم و منثور به جا مانده از گذشته، مشحون از اشاره هاي مستقيم و غير مستقيم به اين سنت هاست. در اشعاري که شاعران به مناسبت جشن و عيد سروده اند به آدابي اشاره رفته که در کمتر کتاب تاريخي به آن پرداخته شده است.

اين رساله سعي دارد، پس از مطالعة دواوين شعرا به طور دقيق، و معرفي اجمالي هر يک از اين جشن ها و اعياد از لحاظ تاريخي, علاوه بر دست يابي به اين گونه آداب، به ديگر تأثيراتي که جشن ها و اعياد در ادب منظوم فارسي داشته اند، بپردازد. ضمن آنکه با بررسي و مقايسة ميزان بازتاب جشن و عيد در اشعار شاعران، عوامل مؤثر برمقدار کاربرد شاعر از جشن و عيد را شناسايي کرده، روحية شاعران و نيز مردم جامعه را از اين منظر بررسي کند.