تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : بختيار محمدي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان

تاريخ دفاع : 28/4/85

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : -

شناسائي تيپ هاي همديد هواي ايستگاه سنندج طي دوره زماني 1383-1339

چكيده

در اين پژوهش از داده هاي روزانه هفت متغيير بارش، نم نسبي، ساعات آفتابي، فشار تراز ايستگاه، ميانگين دما، بيشينه دما و کمينه دما طي سالهاي 1383-1339 استفاده شد. ابتدا پايگاه داده اي از متغيير هاي مورد بررسي در نرم افزار Matlab ايجاد شد. اين پايگاه داده شامل روزهايي بود که مقدار متغييرهاي مورد بررسي بطور کامل در آن ثبت شده بودند. با توجه به اينکه هدف از اين پژوهش تيپ بندي همديد هواي ايستگاه سنندج بود از يکي از حالات تجزيه تحليل روش بردارهاي ويژه به نام حالت P براي تيپ بندي استفاده شد. در واقع حالت P آرايشي از ماتريس پايگاه داده است که در سطرها زمان و در ستونها متغيير ها قرار مي گيرند. بر روي اين پايگاه داده نخست تحليل مولفه مبناء صورت گرفت و سه مولفه به عنوان مولفه هاي اصلي بدست آمد. سپس بر روي اين مولفه هاي اصلي تحليل خوشه اي انجام شد و پس از ترسيم نمودار درختي آن در مرحله اول پنج تيپ همديد براي سنندج تشخيص داده شد. براي هر يک از تيپ هاي همديد بدست آمده يک روز به عنوان روز نماينده آن تيپ مشخص و مقدار همبستگي آن با ساير روزهاي ديگر تعيين شد همچنين همبستگي درونگروهي تيپ ها نيز بدست آمد. در اين ميان تيپ هاي يک و پنج بدليل همبستگي ضعيف روز نماينده و درونگروهي که داشتند دوباره تحليل خوشه اي شده که نتيجه آن شکسته شدن تيپ يک به سه تيپ و تيپ پنج به پنج تيپ فرعي بود. بعد از تحليل خوشه اي مجدد بر روي اين دو تيپ مقدار همبستگي درونگروهي و روز نماينده آنها به مقدار چشمگيري افزايش يافت. در نهايت با احتساب تحليل خوشه اي مجدد يازده تيپ همديد براي ايستگاه سنندج تشخيص داده شد. براي هر کدام از اين تيپ هاي همديد بدست آمده فراواني ماهانه و سالانه محاسبه شد تا معلوم شود که تيپ هاي همديد در چه ماههايي احتمال رخداد کم يا زياد داشته يا به بيان ديگر دوره زماني فعاليت هر تيپ مشخص شود و در سالهاي مختلف روند فراواني آنها چه تغييري کرده است. بعد از شناسائي تيپ هاي همديد و بدست آوردن الگوهاي گردشي اصلي ارتباط اين تيپ ها با ارتفاع ژئوپتانسيل 500 هکتوپاسکال بررسي شد. در حين اين بررسي مشخص شد که رخداد هر کدام از تيپ هاي همديد به استثناء تيپ همديد تابستاني با بيش از يک الگوي گردشي مرتبط بود. و اين با آن چيزي که گفته مي شود هر تيپ همديد متاثر از الگوي گردشي خاصي است همخواني ندارد. که بنظر مي رسد دليل اين امر در نظر نگرفتن شرايط ترموديناميکي جو همراه با شرايط ديناميکي جو بود زيرا در اين بررسي تنها از داده هاي مربوط به حالت ديناميک جو(ارتفاع ژئوپتانسيل 500 هکتوپاسکال) استفاده شد.