تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : طيبه اکبري

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدرضا کاوياني-دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان

تاريخ دفاع : 20/7/84

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : -

شناسايي نقش الگوهاي پيوند از دور نيمکره شمالي بر دماي ايران

چكيده

گردشهاي جوي بسيار تغييرپذيرند. اين تغييرات منجر به پيدايش الگوهاي هوا و اشكالي از جريانهاي جوي مي‎شوند كه در مقياسهاي زماني متفاوت رخ مي‎دهند. الگوهاي پيوند از دور معرف تغييرات كلاني است كه در الگوي امواج جوي و رودبادها رخ مي‎دهد و بر الگوي دما، بارش، مسير رگبارها و موقعيت و شدت رودبادها در قلمروهاي وسيع اثر مي‎گذارد.به همين دليل الگوهاي پيوند از دور موجد ناهنجاريهايي هستند كه همزمان در نواحي ظاهراً خيلي دور از هم ديده مي‎شوند. تابحال در نيمکره شمالي 14 الگوي پيوند از دور شناسايي شده اند. در اين نوشتار دو هدف اصلي دنبال مي شود. اول آنکه الگوهاي پيوند از دور نيمكره شمالي معرفي شوند و دوم اينکه رابطه بين تغييرات دماي ايران با الگوهاي پيوند از دور نيمكره شمالي شناسايي

در اين تحقيق براي بدست آوردن رژيم دمايي سرزمين ايران از يک تحليل خوشه اي استفاده شد و گروههاي نماينده معرفي شدند. سپس با کمک تجزيه و تحليل رگرسيون وجود رابطه خطي بين دو متغير دما و شاخص هاي پيوند از دور نيمکره شمالي مورد آزمون قرار گرفت.

بدين ترتيب به کمک تحليل خوشه اي هشت ناحيه دمايي براي ايران شناسايي شد .و با مقايسه دماي ميانگين هر ناحيه با ميانگين دماي ايران که 18 درجه سلسيوس است هشت ناحيه دمايي نام گذاري شدند. اين نواحي دمايي عبارتند از ناحيه گرم جنوب غربي، سرد دامنه اي، سرد کوهپايه اي، گرم کرانه هاي خليج فارس، معتدل دشت سري، معتدل خزري، گرم دشتي و ناحيه سرد کوهستاني که به ترتيب ميانگين دماي ساليانه شان 7/24، 6/14، 4/9، 0/27، 2/17، 7/16، 2/20، 1/12 درجه سانتي گراد مي باشد.

با بررسي رابطه دماي ايران و شاخصهاي پيوند از دور نيمکره شمالي به نظر مي رسد هيچيک از الگوهاي پيوند از دور نيمکره شمالي توان تبيين درصد بزرگي از تغييرات دماي قلمرو وسيعي از ايران را در همه ماههاي سال ندارند بلکه برخي الگوها در برخي ماهها درصد نسبتاً کوچکي از تغييرات دماي بخشهايي از ايران را تبيين مي کنند. همچنين به نظر مي رسد که تغييرات دماي ايران در ماه آوريل ونوامبر مي تواند در ارتباط با اهميت الگوي هاي پيوند از دور نيمکره شمالي در طول سال باشد.

کليد واژه ها: پيوند از دور، روند دما، تجزيه و تحليل رگرسيون، رابطه دما با الگوهاي پيوند از دور