تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : زهرا ذاکري نصرآبادي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر فريدون وحيدا-دکتر وحيد قاسمي

تاريخ دفاع : 24/12/84

رشته و گرايش : علوم اجتماعي- جامعه شناسي

استاد مشاور : دکتر رسول رباني خوراسگاني

تأثير طبقه اجتماعي برنگرش افراد نسبت به جريان نوگرايي (مطالعه موردي: شهر اصفهان)

چكيده

موضوع اين پژوهش «بررسي وشناخت تأثير طبقه اجتماعي بر نگرش افراد نسبت به جريان نوگرايي » مي باشد كه با هدف تبيين تضاد موجود بين نظام سنتي جامعه و ارزش هاي نوگرايانه صورت گرفته است. به عبارت ديگر، اين تحقيق درپي آن است كه نشان دهد از عوامل به وجود آورنده ياتشديد كننده تضاد بين سنت ونوگرايي، تضاد موجود درنحوه نگرش، بينش ونظام ارزشي افراد متعلق به طبقات مختلف اجتماعي مي باشد و در نتيجه مي توان باكاهش فاصله طبقاتي، تضاد بين نگرش هاي موجود در زمينه سنت گرايي و نوگرايي را نيز كاهش داد.

موضوع مورد مطالعه درقالب دو چار چوب كلان مكتب تضاد و جامعه شناسي شناخت قابل تبيين است.مكتب تضاد، ويژگي هاي جامعه مدرن را پيامد هاي گريز ناپذير جامعه صنعتي نظام سرمايه داري وروابط اقتصادي حاكم بر جامعه مي داند و جامعه شناسي شناخت نيز بر زمينه هاي اجتماعي تشكيل دهنده آگاهي مدرن تاكيد دارد. پيربورديو نيز منش و عادات افراد را متأثر از طبقه اجتماعي آنها مي داند. به منظور مطالعه تاثير طبقه اجتماعي بر نوگرايي ازيك شاخص تركيبي متشكل ازعواملي چون در آمد، تحصيلات، شغل، محل سكونت و... براي تعيين طبقات اجتماعي واز شاخص تركيبي متشكل از مؤلفه هاي عقلانيت، سودگرايي، مصرف گرايي، فردگرايي، انتقاد گري، آزاديخواهي، نگرش دموكراتيك، عرفي شدن وعلم گرايي، براي مطالعه نگرش نسبت به نوگرايي استفاده شده است. سپس پرسشنامه اي درقالب طيف ليكرت بين 382 نفر از شهروندان ساكن مناطق ده گانه شهر اصفهان توزيع گشته است.

با تحليل رابطه تعلق طبقاتي با مجموع نمرات حاصل از نوگرايي افراد از طريق تحليل واريانس تك راهه درسطح فاصله اي، نتايج زير به دست آمد:

- بين طبقه اجتماعي وعقلانيت با سطح معني داري بالا (05/0>sig) وسطح اطمينان حداقل 95% رابطه معني دار وجود دارد.

- بين طبقه اجتماعي و سودجويي رابطه معني دار مشاهده نشد يعني در صورت تأييد اين فرضيه بيش از 05/0 خطا خواهيم داشت.

- بين طبقه اجتماعي باساير شاخص ها رابطه معني دار باسطح معني داري بالا و سطح خطاي كمتر از 05/0 مشاهده شد (05/0>sig). يعني هر چه طبقه اجتماعي بالاتر رود، نگرش افراد نسبت به اين مولفه ها نيز مثبت تر مي شود.

به اين ترتيب 8 فرضيه ازنه فرضيه مورد تأييد قرار گرفت ودر نهايت بين تعلق طبقاتي افراد و نوگرايي طي تحليلي جداگانه، رابطه اي معني دار با سطح خطاي كمتر از 05/0 وسطح اطمينان 95% مشاهده شد طبق آزمون توكي نيز از بين مقايسه هاي ميانگين به صورت دو به دو، تفاوت ميانگين نمرات دو طبقه بالا وپايين بيش از ساير طبقات بود. در اين ميان بينش طبقه متوسط نسبت به همه شاخص ها به جز نگرش دموكراتيك به طبقه بالا نزديك تر است تا به طبقات پايين و مي توان گفت با گسترش طبقه متوسط و از بين رفتن فقر درجامعه، نوگرايي نيز افزايش مي يابد.