تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 12/2/75

رشته و گرايش : جغرافياي انساني-اقتصادي

استاد مشاور : دکتر ايران غازي

نام و نام خانوادگي : مهدي نوربخش

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدرضا کاوياني-دکتر حسنعلي غيور

هيدروكليماتولوژي‌ حوضه‌آبي‌ سواران‌ زير حوضه‌ پلاسجان‌

چكيده

اين‌ رساله‌ در هفت‌ فصل‌ تنظيم‌ شده‌ است‌ و داراي‌ 64 جدول‌ و 73 نمودار و 11 نقشه‌ و 17 شكل‌ است‌.فصول‌ اين‌ رساله‌ عبارتند از :

فصل‌ اول‌: شامل‌ كليات‌، فصل‌ دوم‌ : زمين‌شناسي‌، فصل‌ سوم‌: خاك‌ و پوشش‌ گياهي‌، فصل‌ چهارم‌ : اقليم‌،فصل‌ پنجم‌: خصوصيات‌ فيزيكي‌ ، فصل‌ ششم‌: هيدرومتئورولوژي‌ و فصل‌ هفتم‌ : هيدرولوژي‌ حوضه‌ را دربر دارد.

در فصل‌ اول‌ اهميت‌ و ضرورت‌ تحقيق‌ ، روش‌ تحقيق‌ ، اهداف‌ طرح‌ و فرضيات‌ طرح‌ همراه‌ موقعيت‌جغرافيايي‌ حوضه‌ آورده‌ شده‌ است‌.

فرضيات‌ طرح‌ عبارتند از :

1ـ اقليم‌ در ساخت‌ لندفرمها نقش‌ دارد.

2ـ تغيير عناصر اقليمي‌ با تغييرات‌ آبي‌ منطقه‌ رابطه‌ دارد.

3ـ نوع‌ بارش‌ بر رواناب‌ منطقه‌ موثر است‌.

4ـ فيزيوگرافي‌ حوضه‌ در ميزان‌ دبي‌ رودخانه‌ و سيلابهاي‌ احتمالي‌ موثر است‌.

5ـ توزيع‌ زماني‌ و مكاني‌ بارش‌ بر رواناب‌ منطقه‌ موثر است‌.

6ـ تغييرات‌ ارتفاع‌ در تغييرات‌ بارش‌ تاثير دارد.

بدين‌ منظور بحث‌ زمين‌شناسي‌ را در فصل‌ دوم‌ اين‌ رساله‌ باز كرديم‌ و هدف‌ از اين‌ مطالعه‌ تاثيري‌ است‌كه‌ سازندهاي‌ زمين‌ بر روي‌ رفتار هيدرولوژي‌ حوضه‌ دارند و جنس‌ سنگها ، درزها و ميكرودرزها،حساسيت‌ سنگها نسبت‌ به‌ فرسايش‌ ، نفوذپذيري‌ سنگها و جهت‌ استقرار نهشته‌ ها مورد بررسي‌ قرار گرفت‌.در فصل‌ سوم‌ كه‌ به‌ مطالعه‌ خاك‌ و پوشش‌ گياهي‌ پرداختيم‌ به‌ خاك‌ به‌ عنوان‌ يك‌ مخزن‌ نگاه‌ شد و رژيم‌حرارتي‌ ، رطوبتي‌ ، بافت‌ و ساختمان‌ خاك‌ مطالعه‌ شد و در بحث‌ پوشش‌ گياهي‌، پوشش‌ گياهي‌ در دو رده‌كلي‌، پوشش‌ گياهي‌ حاصل‌ محصولات‌ كشاورزي‌ و پوشش‌ گياهي‌ حاصل‌ گياهان‌ مرتعي‌ مطالعه‌ گرديد وتيپ‌ گياهي‌ غالب‌ مشخص‌ شد.

فصل‌ چهارم‌ اين‌ رساله‌ به‌ مطالعات‌ اقليمي‌ اختصاص‌ داده‌ شد و كليه‌ فاكتورهاي‌ اقليمي‌ كه‌ بيانگرخصوصيات‌ اقليمي‌ حوضه‌ است‌ مطالعه‌ گرديد اين‌ فاكتورها عبارتند از : 1ـ عوامل‌ ماكروكليمايي‌، 2ـ دما،3ـ روزهاي‌ يخبندان‌، 4ـ باد، -5 توده‌هاي‌ هوا، 6ـ رطوبت‌ نسبي‌، 7ـ بارش‌، 8ـ تبخير، 9ـ طبقه‌بندي‌اقليمي‌، 10ـ ضريب‌ بري‌ بودن‌ ، 11ـ نياز آبي‌.

در فصل‌ پنجم‌ اين‌ رساله‌ خصوصيات‌ فيزيكي‌ حوضه‌ مطالعه‌ شده‌ است‌ در اين‌ فصل‌ كليه‌ فاكتورهايي‌ كه‌رفتار هيدرولوژي‌ حوضه‌ را با توجه‌ به‌ خصائص‌ فيزيكي‌ آن‌ آشكار مي‌سازد بررسي‌ گرديد. فاكتورهاي‌فيزيكي‌ مورد مطالعه‌ عبارتند از : 1ـ مساحت‌ حوضه‌ ، 2ـ محيط‌ حوضه‌، 3ـ شكل‌ حوضه‌ ، 4ـ ضريب‌فشردگي‌ حوضه‌، 5ـ ضريب‌ كشيدگي‌ حوضه‌ ، 6ـ توزيع‌ ارتفاعي‌ حوضه‌ ، 7ـ شيب‌ متوسط‌ حوضه‌، 8ـمنحني‌ بدون‌ بعد حوضه‌ ،9ـ مستطيل‌ معادل‌ حوضه‌ ، 10ـ رتبه‌ رودخانه‌، 11ـ ضريب‌ بيفركاسيون‌ ، 12ـدانستيه‌ زهكشي‌ ،13ـ نيمرخ‌ طولي‌ رودخانه‌ ،14ـ شيب‌ رودخانه‌ و 15ـ ژئومورفولوژي‌ حوضه‌

در فصل‌ ششم‌ ، به‌ مطالعه‌ هيدرومتئولوژي‌ پرداختيم‌. در اين‌ فصل‌ به‌ كاربرد اقليم‌ در مسائل‌ هيدرولوژي‌و تاثير فصول‌ بارش‌ و مقادير حدي‌ بارندگي‌ و جريانهاي‌ سطحي‌ توجه‌ گرديد. در اين‌ فصل‌ 1ـ ماهيت‌بارش‌، 2ـ احتمال‌ بارش‌، 3ـ شدت‌ بارش‌، 4ـ بارش‌ بالاي‌ ده‌ ميلي‌متر ، 5ـ دوره‌هاي‌ بازگشت‌ بارش‌ سالانه‌و 24 ساعته‌، 6ـ حداكثر بارش‌ محتمل‌ روزانه‌، 7ـ كمبود جريان‌ و 8ـ ترازنامه‌ آبي‌ حوضه‌ بررسي‌ شد.

آخرين‌ فصل‌ اين‌ رساله‌ هيدرولوژي‌ آبهاي‌ سطحي‌ را شامل‌ مي‌گردد. هدف‌ اصلي‌ از اين‌ مطالعه‌ شناخت‌نحوه‌ رفتار آبهاي‌ جاري‌ مي‌باشد. از اين‌ رو به‌ مطالعه‌ آبهاي‌ جاري‌ پرداختيم‌ و در اين‌ زمينه‌ 1ـ رژيم‌سالانه‌، فصلي‌ ، ماهانه‌ و روزانه‌، 2ـ ضريب‌ رواناب‌ ، 3ـ مقادير حدي‌ رواناب‌، 4ـ دوره‌هاي‌ بازگشت‌ معدل‌و مقادير حدي‌ رواناب‌، 5ـ حجم‌ سيلاب‌ ، 6ـ زمان‌ تمركز و 7ـ آبنمودهاي‌ مصنوعي‌ حوضه‌ سواران‌ مطالعه‌شد. در پايان‌ هر فصل‌ خلاصه‌ مطالب‌ آورده‌ شده‌ است‌ و در پايان‌ رساله‌ نتيجه‌ گيري‌ كلي‌ با توجه‌ به‌ فرضيات‌طرح‌ آورده‌ شده‌ است‌.