تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : عزيز گل افشان

دانشکده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر لقمان دهقان نيري

تاريخ دفاع : -/6/75

رشته و گرايش : تاريخ-ايران دوره اسلامي

استاد مشاور : -

اوضاع‌ سياسي‌ و اقتصادي‌ - اجتماعي‌ خوزستان‌ در قرن‌ 19 م‌ / 13 ق‌

چکيده

محدود زماني‌ اين‌ موضوع‌ از ابتداي‌ روي‌ كار آمدن‌ حكومت‌ قاجاريه‌ تا پايان‌ سده‌ سيزدهم‌ هجري‌قمري‌ (نوزدهم‌ ميلادي‌) را در بر مي‌گيرد. اين‌ دوره‌ مصادف‌ است‌ با رشد و توسعه‌ صنعت‌ در اروپا و رقابت‌كشورهاي‌ اروپايي‌ براي‌ بدست‌ آوردن‌ بازار فروش‌ توليدات‌ خود و تهيه‌ مواد ارزان‌ قيمت‌ از كشورهاي‌آفريقائي‌ و آسيايي‌ از جمله‌ ايران‌. از سوي‌ ديگر پس‌ از گذشت‌ نزديك‌ به‌ يك‌ قرن‌ پس‌ از سقوط‌ دولت‌صفويه‌ در ايران‌ حكومت‌ متمركزي‌ بوجود مي‌آيد كه‌ ناخواسته‌ در دايره‌ سياست‌ جهاني‌ قرار مي‌گيرد. دراين‌ راستا استان‌ خوزستان‌ از مناطقي‌ بود كه‌ به‌ دليل‌ موقعيت‌ جغرافيائي‌ خود در ارتباط‌ مستقيم‌ با اروپائيان‌قرار داشت‌، اين‌ مسئله‌ با توجه‌ به‌ بافت‌ اجتماعي‌ و ايلي‌ - عشيره‌اي‌ منطقه‌ سبب‌ گرديد كه‌ تحولات‌ مثبت‌ يامنفي‌ در آن‌ بوقوع‌ بپيوندد كه‌ دامنه‌ آن‌ به‌ قرن‌ بعد نيز كشيده‌ شد.در اين‌ رساله‌ سعي‌ بر اين‌ است‌ كه‌ نقش‌ دول‌بيگانه‌ و همچنين‌ حكومت‌ مركزي‌ در منطقه‌ بررسي‌ و موانع‌ رشد كشاورزي‌ و صنعت‌ در دوره‌ مورد نظر باتوجه‌ به‌ بافت‌ اجتماعي‌ آن‌ مورد ارزيابي‌ قرار گيرد و نقش‌ خليج‌ فارسي‌ در اهميت‌ سياسي‌ اقتصادي‌خوزستان‌ مشخص‌ گردد.

روشي‌ كه‌ در اين‌ رساله‌ به‌ كار گرفته‌ شده‌ به‌ صورت‌ تحقيق‌ كتابخانه‌اي‌ است‌ و عمدتاً از كتب‌ تاريخي‌مربوط‌ به‌ دوره‌ مورد بررسي‌، تواريخ‌ محلي‌، سفرنامه‌ها، روزنامه‌ها و اسناد موجود در آرشيو سازمان‌ اسنادملي‌ كه‌ مربوط‌ به‌ موضوع‌ مورد تحقيق‌ باشند استفاده‌ گرديده‌ است‌.

مراحل‌ تحقيق‌ عبارت‌ بود از الف‌: مطالعه‌ كتب‌ ، ب‌: فيش‌ برداري‌، ح‌: مقايسه‌ منابع‌ و تحليل‌ مطالب‌ آنها،د: نگارش‌.

برخي‌ از كتبي‌ كه‌ دراين‌ رساله‌ از آنها استفاده‌ شده‌ عبارتند از 1ـ تاريخ‌ جغرافيايي‌ خوزستان‌، تاليف‌محمد علي‌ امام‌ شوشتري‌ 2ـ تاريخ‌ پانصد ساله‌ خوزستان‌ ، تاليف‌ احمد كسروي‌ 3ـ سفرنامه‌ خوزستان‌:نگارش‌ عبدالغفار نجم‌ الملك‌ 4 ـ گنج‌ شايان‌ : به‌ قلم‌ محمد تقي‌ كاشاني‌ و .....