تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : زهرا ايزدي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدحسين رامشت- دکتر مسعود معيري

تاريخ دفاع : 4/10/85

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-ژئومورفولوژي

استاد مشاور : مهندس کورش شيراني

بررسي پهنه بندي خطر زمين لغزش با استفاده از روش هاي آماري (نمونه موردي: حوضه رودخانه ماربر)

چكيده

زمين لغزش يكي از پديده هاي طبيعي است كه از پايين افتادن و يا حركت يكپارچه و اغلب سريع حجمي از مواد رسوبي در امتداد دامنه ها رخ مي دهد. اين پديده به عنوان يكي از بلاياي طبيعي، امروزه مورد توجه است. زيرا زمين لغزش، بدنبال خود خسارات جاني و مالي فراواني به بار مي آورد.

پس مطالعه و بررسي آن بر ما واجب است و لازم مي باشد كه با يك ديد علمي، به مناطق مستعد لغزش توجه نماييم و با تهيه نقشه هاي پهنه بندي خطر زمين لغزش، به ياري مسئولين و مديران اجرايي بشتابيم و جلوي بسياري از خسارات جاني و مالي را بگيريم.

بر اين اساس در اين پژوهش سعي شده است لغزش هاي حوضه رودخانه ماربر، در جنوب شهرستان سميرم، به وسعت 1437 كيلومتر مربع، واقع در حوضه هيدروليك2-1-4-3، مورد بررسي قرار گيرد.

براي رسيدن به اين امر، ابتدا بر اساس نقشه هاي توپوگرافي و نقشه هاي زمين شناسي و بررسي هاي ميداني، نقشه پراكنش زمين لغزش ها تهيه گرديد. سپس از بين عوامل موثر در لغزش، 6 عامل شيب، جهت شيب، بارندگي، كاربري اراضي، سنگ شناسي و فاصله از جاده انتخاب گرديد. به منظور بالا بردن دقت، سرعت، سهولت آناليز و رقومي نمودن داده ها، تمام اطلاعات مكاني و توصيفي وارد سيستم GIS، نرم افزار Ilwis گرديد. پس از تهيه لايه هاي اطلاعاتي مورد نياز، ابتدا با استفاده از پارامترهاي موثر در لغزش، اقدام به تهيه نقشه هاي پهنه بندي خطر لغزش در 4 روش ارزش اطلاعات، تراكم سطح، رگرسيون خطي و تحليل مميزي گرديد و سپس مورد ارزيابي قرار گرفت.

در نهايت مشخص شد كه ارزش اطلاعات با 0.96QS و 0.95P  و رگرسيون خطي با 0.30QS و 0.99P داراي بهترين و مناسب ترين پهنه بندي خطر زمين لغزش در منطقه مي باشند و از بين اين دو روش، ارزش اطلاعات داراي بالاترين ميزان صحت و روش رگرسيون خطي داراي بالاترين ميزان دقت مي باشد.

همچنين مشخص گرديد كه از بين 6 عامل موثر در وقوع زمين لغزش در منطقه، سنگ شناسي از اهميت بالايي برخوردار است. زيرا قسمت عمده اي از منطقه از شيل، مارن و آهك تشكيل شده است و شرايط ناپايداري دامنه ها را فراهم نموده است. از طرف ديگر به دليل فعاليتهاي انساني، از قبيل احداث جاده، عامل فاصله از جاده در مرتبه دوم اهميت قرار گرفته است.

لازم به ذكر است كه در روش رگرسيون خطي، ضريب R، براي معادله رگرسيون 56/0 بدست آمد كه كاملاً قابل قبول مي باشد و در روش تحليل مميزي كاي اسكوئر 121 براي تابع تشخيص بود كه در سطح اطمينان 99/0 قابل قبول است.

با توجه به مطالب گفته شده در بالا، مي توان بيان كرد كه با توجه به پراكندگي لغزش ها به خصوص در نقاط روستايي و مزارع توصيه مي شود حتي الامكان از ساخت ساز در حاشيه رودخانه اجتناب گردد و با به كار گيري روش هاي صحيح در پايدار كردن دامنه ها جلوي بسياري از خسارات را گرفت.