تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : مهدي ژيانپور

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مجيد کارشناس- دکتر فروغ السادات عريضي

تاريخ دفاع : 18/6/86

رشته و گرايش : علوم اجتماعي- جامعه شناسي

استاد مشاور : دکتر محمود کيوان آرا

بررسي عوامل جامعه شناختي موثر بر انجام جراحي هاي زيبايي در شهر اصفهان

چكيده

مصرف مدار بودن هويت و بدن مدار بودن مصرف در جامعه ي نوين باعث شده است رفتارهايي چون انجام جراحي زيبايي به يکي از کنشهاي شايع در بين افراد تبديل شده و به مثابه ي يکي از شاخصهاي فرهنگ مصرفي مطرح شود. اين پژوهش با هدف شناخت انواع جراحي زيبايي در شهر اصفهان و همچنين بررسي عوامل جامعه شناختي موثر بر انجام و انواع اين جراحي ها صورت گرفته است. حجم 140 نفري نمونه ي تحقيق که با بهره گيري از ترکيبي از طرح هاي نمونه گيري مطبق و سيستماتيک فراهم آمده است شامل افرادي است که بدون داشتن نقص يا مشکل پزشکي، در مقطع2 ماهه ي اين بررسي اقدام به عمل جراحي زيبائي کرده اند. در واقع افرادي که قصد انجام اعمال جراحي ترميمي را داشته اند به نمونه وارد نشده اند. يافته هاي اين پيمايش که با بهره گيري از پرسشنامه گردآوري شده است نشان مي دهد: اکثريت افرادي که به جراحي زيبايي اقدام کرده اند زن، غير متاهل، و متعلق به طبقات و پايگاههاي متوسط پايين و پايين جامعه بوده ولي واجد سطح متوسط بالا و بالايي از مديريت بدن هستند. همچنين ميانگين سن آنها 5/28 سال است. اين درحالي ست که از بين هشت نوع جراحي انجام گرفته، جراحي بيني با 7/65 درصد بالاترين فراواني را به خود اختصاص داده است. براين اساس ميتوان گفت: (1)انجام جراحي زيبايي به عنوان يک رفتار مصرفي منزلت بخش مختص به اقشار ممتاز جامعه نيست و در ميان اقشار پايين تر جامعه فراگير شده است؛ (2) اکثريت يافتن اقشار پايين تر از متوسط در بين متقاضيان زيبايي کلينيکي بيانگر اهميت اجتماعي زيبايي و مويد نقش اندام هاي جراحي شده درکسب موقعيت بالاتر و دستيابي به احترام بيشتر است؛ (3) رفتارهاي معطوف به زيبايي و جذابيت بدني به عنوان بخشي از يک سبک زندگي مي تواند تمايز بخش اقشار مختلفي باشد که واجد تعلق طبقاتي و پايگاهي واحدي هستند؛ (4) تمايل افراد براي انجام جراحي هاي صورت و بويژه بيني، نشانگر اهميت اجتماعي ويژه ي اين بخش از بدن در جامعه ي مورد مطالعه است؛ (5) سن، جنس و وضعيت تاهل از عوامل موثر بر انواع جراحي هاي زيبايي هستند در حاليکه رابطه ي معناداري ميان انواع جراحي و متغيرهايي چون طبقه و پايگاه ديده نمي شود.

واژگان کليدي: جراحي زيبايي، قشربندي اجتماعي، مصرف، نماد پايگاه، مديريت بدن