تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : زهرا فصيحي دستجردي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مهدي دهباشي- دکتر عباس شيخ شعاعي

تاريخ دفاع : 18/6/86

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : -

ديدگاه ملاصدرا و افلوطين در باره ي صدور كثير از واحد

چكيده

افلوطين براي تبيين چگونگي پيدايش كثير از واحد و رابطه آنها با يكديگر از نظريه‌ي «فيضان» كه پيشينه‌ي آن در آراء افلاطون و حتي قبل از او در پارمنيد قرار دارد، استفاده مي كند. در تصويري كه افلوطين از نظام هستي شناسي خود ارائه مي كند، احد كه در بالاترين نقطه‌ي هستي و به تعبير وي فراتر از آن قرار دارد، در اثر شدت كمال و پري لبريز مي شود و در اثر اين فيضان، موجودات كثير در سيري منظم پا به عرصه‌ي هستي مي گذارند. درجه‌ي وجودي اين موجودات را ميزان دوري و نزديكي آنها به احد تعيين مي كند؛ به گونه اي كه هر چه از احد دورتر مي شويم، درجه‌ي وجودي ضعيف تر و كثرت شديدتر خواهد بود. اين فرايند تا جايي كه قابليتي براي پذيرش هستي وجود دارد ادامه مي يابد، تا هر موجودي بتواند استعداد هاي نهفته‌ي خود را فعليـت بخشد و در نهايت اين موجودات مجدداً به اصل خود باز مي گردند. نظريه‌ي فيضان از سوي فلاسفهي اسلام، به خصوص ملاصدرا به خوبي مورد استقبال قرار گرفت. ملاصدرا اين نظريه را هم چون ديگر نظريات در دستگاه عظيم فلسفي خود بر مبناي اصالت و وحدت وجود تحليل كرد و ابعاد گوناگون آن را تكميل نمود. اين رساله به منظور تبيين چگونگي صدور كثير از واحد از ديدگاه دو فيلسوف بزرگ افلوطين و ملاصدرا، به بررسي جنبه هاي گوناگون نظريه فيضان مي پردازد و در همين راستا تحولات و تعميق هايي كه ملاصدرا، به منظور حل مسائل و شبهات فلسفي در باب مساله‌ي فيض و خلقت در اين نظريه ايجاد كرد، مورد بررسي قرار مي گيرد.

واژگان کليدي:وحدت، کثرت، فيضان، اقانيم سه گانه، وجود، تشکيک در وجود