تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : هاشم باقرزاده

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد مرتضي هاشمي

تاريخ دفاع : 26/6/86

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر محمدرضا نصراصفهاني

طنز و تعريض در ديوان صائب

چكيده

نقد وانتقاد معضلات مختلف اجتماعي، فرهنگي، سياسي، اخلاقي... به ويژه اگر در پديدة هنر ادبيات جلوه کند بسيار سودمند وتأثيرگذار خواهد بود. طنز از مقوله هايي است که مي تواند شاعر و يا نويسنده را در رسيدن به هدف بزرگ اصلاح معايب ياري دهد. عموماً يک روي ديگر سکّة طنز؛ انتقاد، محکوم کردن وجدان انسانها، تمسخر آنچه که نبايد باشد و تحسّر نسبت به آنچه که درآرزوي آنيم، بزرگ نمايي زشتي ها وپليدي ها... است.

وفقط هنرمندي مي تواند هرچه بهتر اين مسائل را بشکافد و براي تزکيه وتربيت به ديگران نشان دهد که از انديشه وتفکري فراتر از انسان هاي معمولي برخوردار باشد. صائب از شاعران برجستة عصر صفوي است که نسبت به مسائل اجتماعي و فرهنگي زمان خودش بي تفاوت نبوده و با طنز وتعريض به سرزنش ونکوهش نابساماني ها وناملايمات پرداخته است.

در اين پژوهش به طنزپردازي صائب ونقش نازک خيالي­ها ونکته سنجي هاي او در اين زمينه پرداخته و به بخشي از مسائل اجتماعي عصر صفوي و فرهنگ مردم آن از ديدگاه طنزآميز صائب اشاره مي­شود.

كليد واژه ها: عصر صفوي، سبك هندي،صائب، طنز، انتقاد، تعريض، جامعه شناسي.