تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : مصطفي طاووسي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد مهدي امامي جمعه

تاريخ دفاع : 25/6/86

رشته و گرايش : الهيات-فلسفه و کلام اسلامي

استاد مشاور : دکتر علي ارشدرياحي

ترجمه وشرح رسالة ولايت آقا محمدرضا قمشه اي (حکيم صهبا ره)

چكيده

محيي الدين ابن عربي عارف بنام قرن ششم هجري قمري و بنيان گذار عرفان نظري، در مورد مسألة نبوت و ولايت نظراتي ارائه داده است. امّا وي در هيچ مسأله اي به اندازة مسألة ختم ولايت و خاتميت به طور مشوّش و مضطرب و به ظاهر متناقض، سخن نگفته است وي در آثارش به خصوص فتوحات مکيه و فصوص الحکم در مورد ختم ولايت سخن رانده است که شارحان و تابعان آن مانند علامه داوود قيصري، مؤيد الدين محمد جندي، ملا عبدالرزاق کاشاني، سيد حيدر آملي و آقا محمدرضا قمشه اي(حکيم صهبا) به تفسر و توضيح آن پرداخته اند.

در ميان شارحان وي سيد حيدر آملي سخنان ابن عربي را در مورد ختم ولايت متناقض دانسته و گاهي در آثار خويش ابن عربي را مورد هجوم خويش قرار داده و نظرات ابن عربي و قيصري شارح او را حمل بر مذهب تسنّن مي نمايد.

امّا حکيم الهي آقا محمد رضا قمشه اي (حکيم صهبا)(ره) با درايت و ظرافت و دقّت تمام کوشيده است تا ميان آراء ابن عربي در مورد مسأله ختم ولايت تلفيق و تأليف ايجاد کند.

شايد در ميان شارحان وي در مورد اين مسأله هيچ کس به پاي حکيم صهبا نرسد زيرا وي با استادي تمام و با تقسيماتي که در مورد ولايت ارائه داده است توانسته است سخنان شيخ اکبر ابن عربي را به گونه اي ارائه دهد که حاکي از عدم تضاد و تناقض باشد.

از نظر او خاتم ولايت مطلقة محمديه همان اميرالمومنين علي(ع) يا مهدي موعود(ع) مي باشد و معتقد است که ابن عربي هم مانند وي علي بن ابيطالب را ختم ولايت مطلقة محمديه مي داند.

کليد واژه ها: نبوّت، رسالت، ولايت، ولايت مطلقه، ولايت محمّديه، ختم ولايت.