تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : مهدي ميرحاج

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر جواد خوشحال

تاريخ دفاع : 16/12/85

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر ايران غازي- دکتر محمدباقر بهيار

بررسي نقش تغييرات اقليمي در کاهش يا تشديد بلاياي جوي با تاکيد بر خشکسالي (مطالعه موردي : حوضه آبخور زاينده رود)

چكيده

مساله تغيير اقليم که امروزه به عنوان يکي از شايعترين مباحث علمي و حتي سياسي ـ اجتماعي مطرح است در واقع مساله تازه اي نيست تغيير اقليم يک پديده پيچيده اتمسفري - اقيانوسي در مقياس جهاني ودراز مدت است . تغيير اقليم باعث بوجود آمدن پديده هايي چون خشکسالي ، ترسالي ، رعد و برق ، طوفان و غيره در يک منطقه مي شود که هريک ازاين پديده ها اثرات منحصر بفرد خود را در منطقه بوجود مي آورند.

خشکسالي جلوه اي عادي از اقليم بوده و در نواحي با رژيم هاي کاملا مختلف اقليمي رخ مي دهد . در اين نوشتار شاخص بارش استاندارد با در نظر گرفتن مزايايي که در تحليل منطقه اي و ايجاد ارتباط زماني بين رخدادهاي خشکسالي در نواحي مختلف يک پهنه دارد انتخاب شده و بابکارگيري نرم افزار surfer و درمحيط برنامه Survey.Bas نقشه هاي پهنه بندي ماهانه خشکسالي براي يک دوره 27 ساله تهيه شد . سپس بابکارگيري مسيرهاي زماني شاخص SPI و از طريق تئوري RUNS اقدام به ترسيم منحني هاي شدت تداوم و فراواني خشکسالي گرديد . بابررسي نقشه هاي پهنه بندي ماهانه خشکسالي مشخص شد که روند خشکسالي ها در منطقه رو به افزايش بوده است.

براي بررسي تغييرات اقليمي در منطقه از آما 50 ساله دما و بارش ايستگاه اصفهان استفاده گرديد . بررسي دما و بارش نشان داد که هر 50 سال اخير يک درجه بر دما وحدود 10 درصد بر بارش منطقه افزوده شده است که مي تواند تغيير اقليم در منطقه را اثبات نمايد با مقايسه روند بارندگي و دما مشخص شد که روند افزايش بارش از ميزان روند افزايش دما کندتر بوده است .

بررسي روند تغييرات دما و خشکسالي ها تشابه بين آنها را نشان مي دهد.

واژه هاي کليدي: تغيير اقليم ، خشکسالي ، شا خص بارش استاندارد(SPI)، حوضه آبخور زاينده رود .