تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حميدرضا عبدلي مهرجردي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مجيد صادقي

تاريخ دفاع : 27/3/86

رشته و گرايش : الهيات-فلسفه و کلام اسلامي

استاد مشاور : دکتر عباس شيخ شعاعي

بررسي ماهيت ايمان ديني ازديدگاه علامه طباطبايي (ره) و پل تيليخ

چكيده

از جمله مفاهيم مهمي كه زمينه ساز بسياري از مباحثات و مجادلات فلسفي و كلامي در عالم اسلام، مسيحيت و يهوديت شده است، تعيين و تبيين مفهوم و ماهيت «ايمان» است. امروزه نيز بحث از «ايمان ديني» و جايگاه آن در شكل گيري «باور ديني» و همچنين ارتباط آن با عقلانيت، محور مباحث نوين در حوزه فلسفه دين و كلام جديد قرار گرفته است. اينها همه بر اهميت، ارزش و جايگاه بحث از «ماهيت ايمان ديني» مي افزايد. هدف از اين رساله تحليل و تبيين «ماهيت ايمان ديني» از نظر دو فيلسوف و متكلم بزرگ معاصر؛ يعني «علامه طباطبايي» (ره) در عالم اسلام و «پل تيليخ» در عالم مسيحيت مي باشد. اميدواريم بتوانيم با بررسي دو راي مختلف كه يكي از شرق و ديگري از غرب است، هر چه بيشتر به حقيقت و قول صواب نزديك تر گرديم. در اين رساله پس از طرح اجمالي و تعيين جايگاه بحث «ايمان» در گذشته و در منظر امروز جهان فلسفه، ابتدا ديدگاه «علامه طباطبايي» (ره) را با محوريت «تفسير الميزان» درباره مسئله «ايمان ديني» جويا مي شويم و سپس به بررسي و تبيين همين موضوع در انديشه «پل تيليخ» با محوريت كتاب ايماني او يعني «پويايي هاي ايمان» مي پردازيم. بررسي تطبيقي اين دو انديشه درباره مسئله «ايمان ديني» دغدغه آخرين بخش از اين جستار را تشكيل مي دهد. ما در اين گفتار بر روش توصيفي و اسنادي همراه با تحليل محتوا تكيه داريم. نتايج حاصله از اين رساله اينكه، بين انديشه «علامه طباطبايي» (ره) و «پل تيليخ» درباره «ماهيت ايمان ديني» تفاوت هاي اساسي وجود دراد كه اين تفاوت ها بيشتر ناظر به مباحث «تعريف ايمان» و «سنخ ايمان» از نظر هر كدام مي باشند. البته بين انديشه اين دو فيلسوف- متكلم شباهت هايي هم وجود دارد. اميد است طرح اين رساله، يعني بررسي تطبيقي مسئله «ماهيت ايمان ديني» از ديدگاه «علامه طباطبايي» (ره) و «پل تيليخ» زمينه اي براي تحقيقات بيشتر در اين حوزه را فراهم آورده و بتواند رهنموني باشد براي تعيين جايگاه «ايمان ديني» در معرفت شناسي «باور ديني».

کليد واژه ها: باور ديني، ايمان ديني،سنخ ايمان، علامه طباطبايي، پل تيليخ.