تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حسن کرچي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر جواد خوشحال

تاريخ دفاع : 22/12/85

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر محمدباقر بهيار

بررسي همديد الگوهاي زماني و مکاني بارش در ايران مرکزي

چكيده

بررسي عناصر اقليمي به ويژه دما و بارش، موضوع تحقيقيات فراواني بوده است. زيرا اين دو عنصر نشانه تغييرات کلي در شرايط اقليمي به شمار مي آيد. از آنجايي که کشور ايران از نظر موقعيت اقليمي در جنوب منطقه معتدله، و واقع شدن در کمربند خشک جهان، ميزان متوسط بارش سالانه در حدود 241 ميليمتر با ضريب تغيير پذيري 5/85 درصد را داراست که نشانه تغييرات مکاني بسيار فاحش در بارندگي است. از نظر پراکندکي زماني بارش در حوضه ايران مرکزي نسبت به ديگر حوضه از پراش بالايي برخوردار است. به طوريکه ميزان بارش فصل زمستان در حدود54 درصد از کل بارش سالانه است در حاليکه ميزان بارش فصل تابستان تنها در حدود 3 درصد از بارش سالانه مي باشد.

لذا بررسي الگوهاي زماني و مکاني سامانه هاي سينوپتيک براي منطقه وسيع خشکي که ممکن است در برخي از مناطق آن بارش سالانه در ظرف چند ساعت فرو ريزد و موجب خسارات جبران ناپذيري گردد بسيار حائز اهميت است. در اين پژوهش از بارشهاي روزانه ايستگاههاي سينوپتيک مستقر در حوضه ايران مرکزي که حداقل داراي 15 سال آمار داشته اند، استفاده شده است. بعد از طبقه بندي بارشها به دورهاي مختلف، نقشه هاي تراز سطح دريا و سطح مياني جو براي کليه دوره ها ترسيم شد. که بعد از تحليل نقشه هاي سينوپتيک روزهاي بارش، سامانه هاي موثر در بارندگي منطقه شناسايي شدندکه اين سامانه عبارتند از:

سامانه کم فشار مديترانه اي، سوداني، پاکستاني و مديترانه اي - سوداني.

سامانه هاي پر فشار اقيانوس اطلس شمالي، قاره اروپا و اسيايي(سيبري).

کليد واژه: اقليم شناسي همديد، ايران مرکزي، بارش، الگو