تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سميه آقاجاني

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مسعود معيري- دکتر محمدحسين رامشت

تاريخ دفاع : 29/11/85

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-ژئومورفولوژي

استاد مشاور : مهندس فيض اله رهنما

ارزيابي رسوب وارد شده به درياچه سد زاينده رود

چكيده

يکي از مشکلات اساسي که امروزه فرا روي تأسيسات ذخيره سازي، ابگيري، توزيع و انتقال آب هاي سطحي قرار دارد، مسئله انتقال رسوب، رسوب گذاري و خسارت ناشي از آن است.

افزايش روز افزون جمعيت و محدود بودن منابع طبيعي براي تأمين غذا و پوشاک، سبب بهره برداري وسيع و بدون ضابطه از منابع زيستي حوضه هاي آبخيز (آب، خاک، گياه)، کاهش حاصلخيزي خاک و تخريب ميليونها هکتار زمين زراعي، مرتع و جنگل شده است. بدين ترتيب مقادير قابل توجهي از قشر سطحي خاک در اثر بهره برداري بي رويه از بين رفته و بخش عمده اي از آن به صورت رسوب به ابراهه ها وارد مي گردد.

بررسي تناوب و غلظت رسوبات ثبت شده در ايستگاههاي سنجش رسوب به منظور ارزيابي روند انباشته شدن رسوبات در مخازن، طراحي شبکه هاي آبياري، برآورد حجم مرده مخازن سدها و نهايتاً بررسي وضعيت رسوبدهي و فرسايش حوضه هاي آبخيز مورد نياز مي باشد.

در اين رساله به بررسي تناوب وقوع رسوب ساليانه در حوضه سد زاينده رود پرداخته مي شود. سه ايستگاه اسکندري، قلعه شاهرخ و مندرجان در دوره آماري 1349 لغايت 1383 مورد مطالعه قرار گرفته است. آمار رسوب اين سه ايستگاه با هفت تابع توزيع رايج نرمال، لوگ نرمال 2 و3 پارامتره، گامبل، گاما 3 پارامتره، پيرسون و لوگ پيرسون برازش و سپس بهترين تابع توزيع براي هر سه ايستگاه تعيين و نهايتاً مقادير رسوب حداکثر و متوسط ساليانه با دوره بازگشتهاي مختلف به دست آمد. نتايج اين تحقيق نشان مي دهد که در سه ايستگاه اسکندري، قلعه شاهرخ و مندرجان تابع توزيع لوگ پيرسون تيپ 3 بهترين تابع توزيع مي باشد. زير حوضه آبخيز اسکندري علي رغم وسعت بيشتر در مقايسه با زير حوضه قلعه شاهرخ از غلظت رسوب و فرسايش ويژه کمتري برخوردار است. زير حوضه سمندگان نيز اگر چه در مقايسه با زير حوضه اسکندري از وسعت کمتري برخوردار است ولي به دليل نزديکي به مخزن درياچه سد نقش آن در ميزان رسوب سالانه سد بيشتر بارز است. بيشترين ميزان رسوب وارده به سد مربوط به حوضه قلعه شاهرخ است.