تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 23/6/82

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : دکتر محمدعلي اژه اي

نام و نام خانوادگي : صفورا علوي نژاد

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مرتضي حاج حسيني

بررسي نظريه معني داري از ديدگاه ويتگنشتاين

چكيده

موضوع مورد بحث در اين رساله بررسي نظريه معناداري از نظر ويتگنشتاين مي باشد. ويتگنشتاين يكي از بزرگترين و اثر گزارترين فيلسوفان قرن بيستم است كه در هر دو دوره تفكر فلسفي خود اهميت زبان را در انديشه و زندگي آدمي مئرد تئجه قرار مي دهد. او در صدد مرزبندي كاربرد درست و نادرست الفاظ يا كشيدن خطي است كه كه از ان به بعد سخن با معنا پايان مي پذيرد و سخن بي معنا يا مهمل آغاز مي شود. در دوره نخست يعني زماني كه به نگارش «رساله منطقي-فلسفي» اشتغال داشت قائل به نظريه تصويري معناست. بر طبق اين تئوري جملات تنها در صورتي معنادارند كه زبان مانند آيينه تصوير واقعيت را به نحوي از انحاء منعكس نمايد. به عبارت ديگر او جوهر زبان را به تصوير كشيدن وضعيت چيزها در جهان مي داند. به اين معنا كه براي اينكه گزاره ها معنا داشته باشند بايد ساختار معيني را نشان دهند كه همان ساختار جهان است. و اين ساختار در صورت منطقي گزاره ها منعكس مي شود. البته آنجه در اين نظريه اساس زبان را با واقعيت مرتبط ساخته و گزاره هايي با معني معين را امكان پذير مي سازد، اين است كه نامها به اشياء اشاره مي كنند. يعني ارتباط نام-شيئي است كه ملاك صدق و كذب گزاره هاي مربوط به جهان است. اين همان تئوري تصويري معناست. اما در دوره دوم او تئوري كاربردي معنا را جايگزين تئوري تصويري معنا مي سازد. در اينجا او پژوهش پديده هاي واقعي زبان را توصيه مي كند و از ما مي خواهد كه به جاي تئوري سازي چگونگي كاركرد زبان به جزئيات موارد بالفعل كاربرد زبان توجه كنيم و ببينيم مفاهيم ما در هر مورد خاص واقعا چگونه عمل مي كند. زيرا تنها در اين صورت است كه تصديق خواهيم كرد كه واژه هاي مختلف كاربردهاي متفاوت دارند و با توجه به اين كاربردهاي متفاوت معاني متفاوتي نيز پيدا مي كنند.