تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 14/7/81

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر محمود براتي

نام و نام خانوادگي : روح اله عسکري

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد علي اصغر ميرباقري فرد

شعر پايداري از كودتاي رضاخان تا پيروزي انقلاب

چكيده

نقش ادبيات بخصوص شعر در تحولات هر ملتي انكار ناپذير است. شعر معاصر فارسي بويژه پس از انقلاب مشروطه، ارتباط گسترده اي با مردم و جامعه برقرار ساخت. در اين تحقيق شعر معاصر از نظر محتوايي بررسي شده است. مفهوم مورد نظر در شعر معاصر، پايداري و مقاومت است. شعر پايداري سروده اي است كه مفاهيم ظلم ستيزي و مخالفت با استبداد داخلي و خارجي داشته است،همچنين به مبارزه هايي كه دراين راه انجام مي گيرد، توجه كند. از ديگر درون مايه هاي شعر پايداري ستايش آزادي، ايجاد اميد و انگيزه براي رسيدن به پيروزي و توجه به فقر و رنج طبقه محروم جامعه است.

دراين پژوهش،دوره موردنظر،به پنج فصل تقسيم شده است.دورة اول از سال 1299. ش تا1304.ش مي باشد كه رضاخان كودتاي خود را اجرا كرد و سرانجام به سلطنت رسيد. فصل دوم از سال 1304 تا 1320 است كه سقوط رضاخان را به دنبال داشت. دوره سوم از سال 1320 تا 1332 مي باشد كه دومين كودتا در تاريخ معاصر ايران شكل گرفت. دوره چهارم از سال 1332 تا 1342 است كه آغاز حركت مردمي براي سرنگوني رژيم شاه بود. دوره آخر از سال 1342 تا 1357 است كه پايان بخش نيم قرن حكومت پهلوي بر كشور ايران بود.

براي اين تقسيم بندي حوادث مهم تاريخي و سياسي معاصر ايران مورد توجه بوده است. در هر فصل حوادث سياسي و اجتماعي و عكس العمل شاعران در برابر آنها بررسي شده است. در هر دوره اي ابتدا خلاصه اي از اوضاع سياسي و اجتماعي بيان گرديده است و سپس اشعاري كه مفهوم پايداري دارند در زير عناوين مناسب ذكر شده اند، همچنين سعي شده است تا شعرهايي را كه پيچيدگي و ابهام دارند تا حدامكان بررسي و تحليل شوند.

شعر معاصر از لحاظ محتوايي، كمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. كمترين نتيجه اين پژوهش، اين است كه اشعاري را كه داراي مفهوم پايداري مي باشند، از مجموعه هاي گوناگون و پراكنده شعر، گردآوري كرده و در يك مجموعه به نمايش گذاشته است.